سوره مؤمنون — آيت 16

1) لفظن جي معنيٰ:

• ثُمَّ: پوءِ، ان کان پوءِ.
• إِنَّكُمْ: بيشڪ توهان.
• يَوْمَ الْقِيَامَةِ: قيامت جي ڏينهن.
• تُبْعَثُونَ: توهان ٻيهر زندهه ڪيا ويندا (قبرن مان اٿاريا ويندا).

2) تفسير:

الله تعاليٰ انسان جي زندگيءَ جا مرحلا بيان ڪندي فرمائي ٿو ته هن دنيا ۾ موت کان پوءِ هڪ ٻيو مرحلو آهي، جيڪو قيامت جو ڏينهن آهي. جڏهن دنيا ختم ٿي ويندي ۽ سڀئي ماڻهو مري چڪا هوندا، تڏهن الله تعاليٰ سڀني کي سندن قبرن مان ٻيهر زندهه ڪري اٿاريندو. هي ٻيهر جيئرو ٿيڻ صرف هڪ ئي مقصد لاءِ هوندو ته هر انسان کي هن دنيا ۾ ڪيل نيڪ ۽ بد عملن جو حساب ڏنو وڃي ۽ ان جو چڱو يا برو بدلو ڏنو وڃي. يعني موت زندگيءَ جو آخري پڄاڻي ناهي، پر اها هڪ نئين ۽ هميشه واري زندگيءَ ڏانهن منتقلي آهي، جتي هر عمل جو نتيجو ملندو.

3) فائدا ۽ سبق:

• آخرت تي ايمان: هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته موت کان پوءِ به هڪ زندگي آهي، جنهن تي ايمان آڻڻ لازمي آهي.
• عملن جي جاچ: قيامت جي ڏينهن هر انسان کي سندس عملن جو حساب ڏيڻو پوندو، ان ڪري اسان کي هميشه نيڪ عمل ڪرڻ گهرجن.
• اميد ۽ تسلي: جيڪي ماڻهو هن دنيا ۾ ظلم ۽ تڪليفون برداشت ڪن ٿا، انهن لاءِ قيامت جو ڏينهن انصاف ۽ تسلي جو ڏينهن آهي.
• ذميواري جو احساس: هي آيت اسان کي ياد ڏياري ٿي ته اسان جي زندگي بي مقصد ناهي، پر اسان کي هڪ ڏينهن الله جي حضور ۾ حاضر ٿيڻو آهي، ان ڪري اسان کي پنهنجي هر عمل جو خيال رکڻ گهرجي.
• اسلام جي حقيقت: اسلام هڪ مڪمل ضابطو حيات آهي، جيڪو اسان کي دنيا ۽ آخرت ٻنهي جي ڪاميابيءَ جو رستو ڏيکاري ٿو.