Mo'minun surasi — Oyat 30

Kalimalarning ma'nolari:

• لَآيَاتٍ – dalillar, belgilar, ibratlar.
• لَمُبْتَلِينَ – sinovdan o'tkazuvchilar, imtihon qiluvchilar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Nuh alayhissalom qissasini zikr qilgach, undan ibrat olishga chorlamoqda. Ya'ni, Nuh alayhissalomning qavmidan mo'minlarni najot berishimiz va kofirlarni g'arb qilishimizda — ya'ni ularni suvga g'arq qilib halok etishimizda — Allohning qudratiga, payg'ambarlarining rostligiga va ularning olib kelgan xabarlarining haqligiga dalolat qiluvchi buyuk belgilar va oyatlar bordir. Bu voqea har bir eshituvchi va o'ylovchi kishi uchun katta saboq va ibratdir.

Shuningdek, Alloh taolo bandalarini payg'ambarlar yuborish orqali sinovdan o'tkazishini bayon qilmoqda. Ya'ni, U bandalarini imtihon qiladi: kim payg'ambarlarga iymon keltiradi va ularga itoat qiladi, kim esa ularni yolg'onchiga chiqarib, itoatsizlik qiladi. Bu sinov orqali mo'min kofirdan, itoatkor osiydan ajralib chiqadi. Allohning azobi va halokati faqat sinovdan so'ng, bandalarining holati oydinlashgach keladi.

Foydalar:

• Ushbu oyatdan olamdagi har bir voqea va hodisada Allohning qudrati va hikmatiga dalolat qiluvchi belgilar borligini o'rganamiz. Mo'min kishi har bir narsada ibrat oladi va Allohga yaqinlashadi.
• Alloh taolo bandalarini sinovdan o'tkazishi — Uning adolati va hikmatining bir qismidir. Sinovlar orqali insonning haqiqiy qiyofasi namoyon bo'ladi va u o'z darajasiga qarab mukofot yoki jazo oladi.
• Payg'ambarlar yuborilishi — Allohning bandalariga bo'lgan rahmatidir. Chunki U azobni darhol emas, balki dalil va hujjatlar kelgandan so'ng yuboradi. Bu esa insonlarga tavba qilish va to'g'ri yo'lga qaytish imkonini beradi.
• Ibrat olish — mo'minning xislatidir. O'tgan ummatlarning qissalarini o'qish va ulardan saboq olish, insonni gunohlardan saqlaydi va to'g'ri yo'lda mustahkamlaydi.