Аль-Муминун сүрөсү — Аят 38

1. Сөздөрдүн мааниси:

• إِنْ هُوَ إِلَّا: ал башка эмес, ал болгону... гана.
• افْتَرَىٰ: өзүнөн жалган ойлоп чыгарды, жалган нерселерди токуду.
• كَذِبًا: жалган, калп.
• بِمُؤْمِنِينَ: ыйман келтирүүчүлөр, ишенүүчүлөр, тастыктоочулар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адамдарды ыйманга чакырган пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) каршы айтылган каапырлардын сөзүн баяндайт. Алар өздөрүнүн текеберлиги жана акылсыздыгы менен: «Бул бизди ыйманга чакырган адам Аллахка жалган сөздү токуган бирөө гана, биз ага ишенбейбиз, анын айткандарын тастыктабайбыз» — деп айтышты. Башкача айтканда, алар пайгамбардын чынчылдыгын жана алып келген вахийинин чындыгын моюнга албай, аны жалганчыга чыгарышты. Алар өздөрүнүн наадандыгы менен Аллахтын элчисин жалган сүйлөө менен айыптап, ага ыйман келтирүүдөн баш тартышты. Бирок бул алардын өздөрүнүн адашуусу жана акыйкаттан жүз буруусу эле.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят ыйманга чакырган адамдарга каршы коомдун текебер жана наадан катмары тарабынан ар кандай жалган айыптоолор айтылаарын көрсөтөт. Бул — тарыхтагы бардык пайгамбарларга каршы айтылган сөздөрдүн кайталанышы.
• Ыйман келтирүү — жөнөкөй гана нерсе эмес, ал терең ой жүгүртүүнү, чындыкты издөөнү жана текеберликтен арылууну талап кылат.
• Пайгамбарларга жана алар алып келген вахийге ишенүү — бул Аллахтын жолу. Ал эми аларды жалганга чыгаруу — каапырлыктын жана адашуунун белгиси.
• Бул аят бизге чындыкты кабыл алууда текеберлик жана өзүмчүлдүк тоскоол болбошу керектигин эскертет. Чындыкты издеп, ага ыйман келтирүү — бул акылдуулуктун жана жакшылыктын жолу.