سوره مؤمنون — آیه 38

معانی کلمات:

• افترى: دروغ بستن، به دروغ چیزی را به کسی نسبت دادن.
• بِمُؤْمِنِینَ: باورکنندگان، تصدیقکنندگان.

تفسیر آیه:

این سخن سران کفر و گمراهان قومشان در پاسخ به دعوت پیامبرشان بود. آنان گفتند: این شخص که شما را به توحید و ایمان به آخرت دعوت میکند، جز مردی نیست که بر خدا دروغ بسته است؛ یعنی بدون هیچ دلیل و حجتی، خود را فرستادهی خدا معرفی میکند و سخنانی به دروغ به خدا نسبت میدهد. و ما هرگز او را تصدیق نخواهیم کرد و به آنچه میگوید ایمان نمیآوریم. این در حالی بود که پیامبرشان آنان را به عبادت خدای یگانه و باور به روز رستاخیز فرا میخواند، اما آنان از روی تکبر و عناد، دعوت حق را دروغ و ساختهی ذهن بشر میپنداشتند و به او نسبت دروغگویی میدادند.

فواید و پیامهای آیه:

• دشمنان حق، برای مقابله با دعوت پیامبران، نخستین اتهام را «دروغگویی» و «افترا بر خدا» قرار میدهند تا مردم را از پیروی آنان بازدارند؛ پس مؤمن نباید از این اتهامات ناراحت شود، چرا که این سنت همیشگی کافران در برابر انبیاست.
• ایمان واقعی، تصدیق قلبی همراه با عمل است؛ و کسانی که از روی لجاجت ایمان نمیآورند، هرگز با دیدن معجزات نیز هدایت نمیشوند.
• دعوت به توحید و معاد، همواره با مخالفت و تکذیب مستکبران روبهرو بوده است؛ پس استقامت در راه حق، نیازمند صبر و یقین است.
• این آیه نشان میدهد که پیامبران تنها بشری هستند که وحی دریافت میکنند و هیچ ادعایی فراتر از بندگی و رسالت ندارند؛ و اتهام دروغ به آنان، نشانهی جهل و عناد مخالفان است.