مؤمنون سۈرىسى — ئايەت 47

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• بَشَرَيْنِ: ئىككى ئادەم، يەنى مۇسا ۋە ھارۇن ئەلەيھىسسالام.
• عَابِدُونَ: بويسۇنغۇچىلار، ئىتائەت قىلغۇچىلار، خارلىنىپ تەبەئلىك قىلغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمى مۇسا ۋە ھارۇن ئەلەيھىسسالامغا ئىمان ئېيتىشتىن باش تارتىپ، ئۆزلىرىنىڭ كۆز قارىشىچە ئۇلارنى كەمسىتىپ مۇنداق دېدى: «بىز ئۆزىمىزگە ئوخشاش ئىككى ئادەمگە قانداقلا ئىمان ئېيتىمىز؟ ئۇلارنىڭ بىزگە قارىغاندا ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقى يوق، ئۇلار پەقەت بىزگە ئوخشاش بىر ئىنسان. ئۇنىڭ ئۈستىگە ئۇلارنىڭ قەۋمى — يەنى بەنى ئىسرائىل — بىزگە بويسۇنۇپ، بىزنىڭ ھۆكۈمرانلىقىمىز ئاستىدا خارلىنىپ ياشاۋاتىدۇ. ئەگەر ئۇلار ھەقىقەتەن پەيغەمبەر بولسا ئىدى، ئۇلارنىڭ قەۋمى بىزگە قۇل بولۇپ قالمايتتى.»

ئۇلارنىڭ بۇ سۆزى ئىنسانىيەت تارىخىدا قايتا-قايتا تەكرارلىنىپ كەلگەن بىر خاتالىقنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ: كىشىلەر پەيغەمبەرنىڭ ئىنسان بولۇشىنى باھانە قىلىپ، ئۇنىڭ ئېلىپ كەلگەن ھەقىقىتىنى رەت قىلىدۇ. ھەل بۇنىڭدا ئەمەس، ھەقىقەت ئۇنىڭ ئېلىپ كەلگەنلىكىدە. پەيغەمبەرلەرنىڭ ئىنسان بولۇشى ئۇلارنىڭ پەيغەمبەرلىكىگە زىيان يەتكۈزمەيدۇ، بەلكى بۇ ئاللاھنىڭ ئىنسانلارغا بولغان رەھمىتىنىڭ بىر ئىپادىسىدۇر — چۈنكى ئىنسانلار ئۆز ئارىسىدىن چىققان، ئۇلارنى چۈشىنىدىغان، ئۇلارغا ئۈلگە بولالايدىغان بىر پەيغەمبەرگە ئەگىشىشى ئاسان.

پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ «ئۇلارنىڭ قەۋمى بىزگە قۇل» دېگەن سۆزى ئۇلارنىڭ تەكەببۇرلۇقى ۋە ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشتىن باش تارتىشىنىڭ يەنە بىر ئىپادىسىدۇر. ئۇلار بەنى ئىسرائىلنىڭ خارلىنىپ ياشاۋاتقانلىقىنى پەيغەمبەرلەرنىڭ ھەقىقىي ئەمەسلىكىگە دەلىل قىلىۋاتىدۇ. ئەمما ئاللاھ تەئالا بەزى قەۋملەرنى بىر مۇددەت سىناش ئۈچۈن باشقىلارنىڭ ھۆكۈمرانلىقى ئاستىغا سېلىشى مۇمكىن — بۇ ئۇلارنىڭ پەيغەمبەرلىككە لايىق ئەمەسلىكىنى كۆرسەتمەيدۇ، بەلكى ئۇلارنىڭ سەۋر-تاقەتلىك بولۇشىنى سىنايدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشتا كىشىلەرنىڭ ئىجتىمائىي ئورنى، بايلىقى ياكى دۇنيالىق ئەھۋالى ئۆلچەم بولماستى كېرەك. ھەقىقەت ئاللاھنىڭ كەلامىدۇر، ئۇنى قوبۇل قىلىش ئۈچۈن قەلبنىڭ تەكەببۇرلۇقتىن پاكلانغان بولۇشى لازىم. ئاللاھ تەئالا بىزنى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ تەكەببۇرلۇقىدىن ساقلىسۇن، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىدىغان، پەيغەمبەرلەرگە ئەگىشىدىغان ۋە ئۇلارنىڭ يولىدا مۇستەھكەم تۇرىدىغان بەندىلىرىدىن قىلسۇن. ئامىن.