Mo'minun surasi — Oyat 47

Kalimalarning ma'nolari:

• "Qavmuhuma" — ularning qavmi, ya'ni Bani Isroil.
• "Abidun" — itoat qiluvchilar, bo'ysunuvchilar, xizmatkorlar kabi xo'r-u zor bo'lganlar.

Tafsir:

Fir'avn va uning odamlari Muso va Horun alayhissalomga iymon keltirish haqida gapirganda, takabburlik va mensimaslik bilan shunday deyishdi: "Biz o'zimizga o'xshagan ikki oddiy insonga iymon keltiramizmi? Ular bizdan ustun emas, na mol-mulkda, na mavqeda, na boshqa jihatdan bizdan afzal emaslar. Bundan tashqari, ularning qavmi — Bani Isroil — bizning qo'l ostimizda, bizga bo'ysunuvchi va xo'r-u zor holda xizmat qiluvchi kimsalardir. Qachonki ularning qavmi bizga itoat etib, bizning hukmimiz ostida yashayotgan bo'lsa, endi biz ularning ikki kishisiga ergashib, ularning da'vatini qabul qilamizmi?!"

Ular bu so'zlari bilan Muso va Horun alayhissalomning payg'ambarligini rad etishga va ularning da'vatini puchga chiqarishga urindilar. Ular insoniy jihatdan payg'ambarlarni o'zlariga teng deb bildilar va ularning qavmi ustidan hukmronlik qilishlarini esa ularning ulug'vorligiga putur yetkazuvchi holat deb hisobladilar. Lekin ular haqiqatni anglamadilar — payg'ambarlik fazilat va nasab bilan emas, balki Allohning tanlovi bilan bo'ladigan ulug' martabadir.

Foydalar:

• Payg'ambarlar ham oddiy insonlardir, lekin Alloh ularni vahiy orqali ulug'lagan. Insonning qadri uning nasl-nasabida yoki mol-mulkida emas, balki Allohga yaqinligidadir.
• Takabburlik va o'zini yuqori tutish insonni haqiqatdan yiroqlashtiradi. Fir'avn va uning qavmi o'zlarini Muso va Horundan ustun deb bilganlari uchun iymondan mahrum bo'ldilar.
• Iymon keltirishda inson o'zining dunyoviy mavqeini emas, balki Allohning amrini birinchi o'ringa qo'yishi lozim. Qavmning xo'rligi yoki obro'li ekanligi haqiqatni qabul qilishga to'siq bo'lmasligi kerak.
• Allohning huzurida insonlarning tengligi — payg'ambarlar ham oddiy bashar bo'lib, ularning ulug'ligi faqat Alloh tanlagani uchundir. Bu esa har bir insonga, qaysi qavm yoki tabaqadan bo'lishidan qat'i nazar, haqiqatga ergashish eshigi ochiq ekanini ko'rsatadi.