سوره مؤمنون — آيت 63

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• غَمْرَةٍ: اها اوندهه يا بيخبري جيڪا سچ کي لڪائي ڇڏي، يعني اهڙي غفلت جيڪا دل تي ڇانيل هجي.
• مِنْ هَٰذَا: يعني هن قرآن کان، جيڪو حق ۽ هدايت سان ڀريل آهي.
• أَعْمَالٌ مِّن دُونِ ذَٰلِكَ: يعني ان کان سواءِ ٻيا ڪم، جن جو تعلق شرڪ کان علاوه ٻين براين ۽ فساد سان آهي.
• عَامِلُونَ: يعني اهي انهن ڪمن کي ڪرڻ وارا آهن، انهن ۾ لڳا پيا آهن.

2) آيت جي تفسير:

هن آيت ۾ الله تعاليٰ ڪافرن جي حالت بيان ڪندي فرمايو ته سندن دلون هن قرآن کان غفلت ۽ بيخبري جي اوندهه ۾ ڦاٿل آهن. اهي قرآن جي حق ۽ هدايت کي سمجهي نٿا سگهن ۽ نه ان تي غور ڪن ٿا. ان کان علاوه، سندن شرڪ کان سواءِ ٻيا به ڪيترائي بڇڙا ڪم آهن، جهڙوڪ فساد ۽ برايون، جن کي اهي دلجمعي سان ڪري رهيا آهن. الله تعاليٰ انهن کي مهلت ڏئي رهيو آهي ته جيئن اهي پنهنجا ڪم ڪري وٺن، پر آخرڪار اهي پنهنجي انهن ڪمن جي ڪري الله جي عذاب ۽ غضب ۾ مبتلا ٿيندا.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• قرآن کان غفلت ۽ بيخبري انسان کي حق کان پري ڪري ٿي ۽ دلين کي اونداهي ۾ ڦاسائي ٿي، ان ڪري اسان کي گهرجي ته قرآن کي غور سان پڙهون ۽ سمجهون.
• برا ڪم ۽ فساد انسان کي الله جي عذاب ڏانهن وٺي وڃن ٿا، ان ڪري اسان کي چڱا ڪم ڪرڻ گهرجن ۽ براين کان پاسو ڪرڻ گهرجي.
• الله تعاليٰ مهلت ڏئي ٿو پر ان جو مطلب اهو نه آهي ته انسان کي بخشيو ويندو، جيڪڏهن توبه نه ڪئي ته عذاب ضرور ايندو.
• اسلام ۽ قرآن اسان کي هدايت ۽ ڀلائي جو رستو ڏيکاري ٿو، ان ڪري اسان کي ان تي عمل ڪرڻ گهرجي ۽ ٻين کي به ان ڏانهن راغب ڪرڻ گهرجي.