Аль-Муминун сүрөсү — Аят 91

1. Сөздөрдүн мааниси:

• اتَّخَذَ: өзүнө бала кылды, бала деп эсептеди.
• وَلَدٍ: бала, перзент.
• إِلَٰهٍ: кудай, сыйынууга татыктуу зат.
• إِذًا: анда, ошондой болгондо (шарттын жообун билдирет).
• لَّذَهَبَ: кетмек, өзү менен ала кетмек, бөлүнүп кетмек.
• بِمَا خَلَقَ: өзү жараткан нерселер менен.
• وَلَعَلَا: жана үстөмдүк кылмак, бийик турмак.
• سُبْحَانَ اللَّهِ: Аллах таза, аруу, кемчиликтен алыс.
• عَمَّا يَصِفُونَ: алар айтып жаткан сүрөттөмөлөрдөн, сыпаттоолордон.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала өзүнө эч бир бала асырап алган эмес, ошондой эле Анын жанында башка сыйынууга татыктуу кудай жок. Эгерде Аллахтан башка дагы кудайлар болгондо, ар бир кудай өзү жараткан нерселери менен бөлүнүп кетип, алардын ортосунда үстөмдүк кылуу үчүн күрөш башталмак. Анда дүйнөнүн тартиби бузулуп, аалам ыдырап кетмек. Бирок мындай нерсе болгон эмес. Демек, чыныгы сыйынууга татыктуу кудай жалгыз Аллах. Аллах алар айтып жаткан бала жана шерик сыяктуу Ага татыксыз нерселерден таза жана аруу.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын жалгыздыгы жана биримдиги ааламдын тартибинин негизи экенин түшүнөбүз. Эгерде бир нече кудай болгондо, ааламда башаламандык болмок. Бул бизге Исламдын акыйкаттыгын жана Аллахтын кудуретин дагы тереңирээк таанууга жардам берет.
• Аллах өзүнө бала асырап алуудан жана шерик кошуудан аруу экенин билүү — ыймандын тазалыгына жеткирет. Бул бизди Аллахты туура таанууга, Ага гана сыйынууга чакырат.
• Аяттагы далилдөө ыкмасы (эгерде башка кудайлар болгондо, тартип бузулмак) бизге ой жүгүртүүгө, акыл менен ыйманды бекемдөөгө үндөйт. Ислам акылга жана далилге негизделген дин экенин көрсөтөт.
• Аллахтын тазалыгын жана улуулугун моюнга алуу — жүрөктү жумшартып, Ага болгон сүйүүнү жана коркууну арттырат. Бул бизди жакшылыкка жана такыбалыкка жетелейт.
• Бул аят бизди Аллахтын сыпаттарын туура түшүнүүгө, Ага тиешеси жок нерселерди айтуудан сактанууга үйрөтөт. Ислам — таза монотеизм (тавхид) дини экенин дагы бир жолу ырастайт.