سوره مؤمنون — آیه 91

معانی کلمات:

• وَلَد: فرزند.
• إِلَٰه: معبود، خدا.
• لَذَهَبَ: حتماً میرفت و جدا میشد.
• لَعَلَا: حتماً برتری میجست و غلبه میکرد.
• سُبْحَانَ: پاک و منزّه است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال هرگز فرزندی برای خود برنگزیده است، چنانکه مشرکان و کافران گمان میکنند، و هیچ معبودِ حقی که شایسته پرستش باشد، همراه او وجود ندارد. اگر چنین میبود که در کنار او خدایان دیگری میبودند، هر خدایی با آفریدههای خود به تنهایی میرفت و آنها را ویژه خود میکرد و به دیگری اجازه نمیداد در آفریدههایش تصرف کند. سپس میان آن خدایان، برتریجویی و غلبه و چیرگی پدید میآمد و هر یک میکوشید بر دیگری برتری یابد، همانگونه که در میان پادشاهان دنیا رخ میدهد. در آن صورت، نظام آفرینش دچار اختلال و تباهی میشد. اما چون میبینیم جهان هستی بر نظمی استوار و یکپارچه در جریان است، روشن میشود که تنها یک معبودِ برحق وجود دارد و آن خداوند یگانه است. پس خداوند پاک و منزّه است از آنچه مشرکان درباره او وصف میکنند، از نسبت دادن شریک و فرزند به او.

فواید و پیامهای آیه:

• توحید و یکتاپرستی، اساس نظم و انسجام جهان هستی است و هرگونه شرک، موجب تباهی و آشفتگی در نظام آفرینش میشود.
• خداوند بینیاز از فرزند و شریک است و نسبت دادن این امور به او، نشانه جهل و نادانی مشرکان است.
• عظمت و قدرت خداوند اقتضا میکند که او را از هر نقص و عیبی پاک بدانیم و تنها او را شایسته پرستش بشماریم.
• این آیه انسان را به تفکر در نظم شگفتانگیز جهان دعوت میکند تا از طریق مشاهده این هماهنگی، به یگانگی خالق پی ببرد و ایمانش استوارتر گردد.