سوره مؤمنون — آیه 97

معانی کلمات:

• هَمَزَات: وسوسهها، نَزَغاتها و تحریکهای پنهانی شیاطین؛ برخی مفسران آن را به «جنون» یا «وسوسههای نفسانی» نیز معنا کردهاند، اما معنای مشهور همان وسوسه و القای شر است.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به خداوند بگو: پروردگارا! من به تو پناه میآورم و از تو میخواهم که مرا در پناه خود قرار دهی، از وسوسههای شیاطین و القائات پلیدی که مرا به سوی گناه و فساد و دوری از حق میکشانند. این وسوسهها ممکن است در افکار، گفتار یا کردار انسان رخنه کند و او را از راه راست منحرف سازد. خداوند به مؤمنان میآموزد که همواره با توکل بر او و ذکر این دعا، خود را از شرّ وسوسههای شیطانی در امان نگه دارند، زیرا شیطان دشمن آشکار انسان است و پیوسته در کمین اوست تا او را به گمراهی بکشاند. این پناه بردن به خدا، نشانهی تواضع بنده در برابر پروردگار و اعتراف به ناتوانی خود در برابر دشمن درونی و بیرونی است.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان هر چقدر هم مؤمن و پرهیزگار باشد، باز هم در معرض وسوسههای شیطانی قرار دارد و باید پیوسته به خدا پناه ببرد؛ این دعا نشانهی تواضع و نیاز دائمی بنده به خداست.
• قرآن به ما میآموزد که سلاح مؤمن در برابر وسوسهها، ذکر و دعا و پناه بردن به خداست؛ نه تکیه بر قدرت و ارادهی شخصی.
• این آیه ما را به هوشیاری دائمی در برابر دشمنی که از دیدگان پنهان است دعوت میکند و یادآور میشود که شیطان از راههای مختلف مانند وسوسههای فکری، القای شبهات و تحریک شهوات به سراغ انسان میآید.
• پناه بردن به خدا از شرّ شیاطین، آرامش روحی و امنیت قلبی برای مؤمن به ارمغان میآورد و او را از لغزشها و انحرافات محافظت میکند.