مؤمنون سۈرىسى — ئايەت 99

1. مەنىسى ئېنىقلىنىشقا تېگىشلىك سۆزلەر:

— «حَتَّىٰ»: بۇ يەردە «تاكى» ياكى «ھەتتا» مەنىسىدە بولۇپ، ئالدىنقى ئايەتلەردىكى كاپىرلارنىڭ ھالىتىنى داۋاملاشتۇرۇپ بايان قىلىدۇ.

— «أَحَدَهُمُ»: ئۇلارنىڭ بىرىنى، يەنى مۇشرىكلار ۋە گۇناھقا چۆمۈلگەن كىشىلەرنىڭ بىرىنى كۆرسىتىدۇ.

— «الْمَوْتُ»: ئۆلۈم، جان ئۈزۈلۈش پەيتى.

— «ارْجِعُونِ»: مېنى قايتۇرۇڭلار، مېنى دۇنياغا قايتۇرۇڭلار دېگەن مەنىدە. بۇ يەردە كۆپلۈك شەكلى ئىشلىتىلگەن بولۇپ، ئۇلۇغلاش ۋە ھۆرمەت ئۈچۈن ياكى پەرىشتىلەرگە قارىتىلغان بولۇشى مۇمكىن.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە كاپىرلار ۋە ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا سەل قارىغان كىشىلەرنىڭ ئۆلۈم پەيتىدىكى ھالىتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلارنىڭ بىرىگە ئۆلۈم كەلگەندە، يەنى جان ئۈزۈلۈش پەيتىگە يەتكەندە ۋە ئۆزىگە تەييارلانغان ئازابنى كۆرگەندە، پۇشايمان قىلىپ: «ئى رەببىم! مېنى دۇنياغا قايتۇرغىن، يەنە بىر قېتىم ھاياتلىققا قايتۇرغىن» دەيدۇ. ئۇ ئۆتكەن ئۆمرىدە قىلغان گۇناھلىرى ۋە ئاللاھنىڭ ھوقۇقىدا قىلغان كەمتۈكلىكلىرى ئۈچۈن نادامەت چېكىپ، يەنە بىر پۇرسەت تىلەيدۇ. لېكىن بۇ چاغدا ئۇنىڭ تىلىكى قوبۇل قىلىنمايدۇ، چۈنكى ئۆلۈم كەلگەندە تەۋبە قوبۇل قىلىنمايدۇ ۋە دۇنياغا قايتىش ئىمكانىيىتى يوق.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھاياتلىق پۇرسىتى چەكلىك، ۋاقتىدا تەۋبە قىلىش ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلىش لازىم. ئۆلۈم كەلگەندە پۇشايمان قىلىش پايدىسىز، شۇڭا ھازىرلا ئاللاھقا يۈزلىنىپ، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلىش ۋە گۇناھلاردىن يىراق تۇرۇش كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزگە ئۆلۈمدىن بۇرۇن تەۋبە قىلىش ۋە ياخشى ئەمەللەر بىلەن ئۇنىڭ رازىلىقىنى تىلەش نېسىپ قىلغاي.