سوره نور — آيت 24

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• يَوْمَ: اُن ڏينهن، يعني قيامت جي ڏينهن.
• تَشْهَدُ: شهادت ڏيندي، گواهي ڏيندي.
• أَلْسِنَتُهُمْ: سندن زبانون.
• أَيْدِيهِمْ: سندن هٿ.
• أَرْجُلُهُمْ: سندن پير.
• بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ: ان ڪم جي باري ۾ جيڪي اهي دنيا ۾ ڪندا هئا.

2) تفسير:

هي آيت ان ڏينهن جي باري ۾ ٻڌائي ٿي جڏهن الله تعاليٰ ڪافرن ۽ منافقن کي سندن بداعمالي جي سزا ڏيندو. اُن ڏينهن انسان جا پنهنجا ئي عضوا سندس خلاف گواهي ڏيندا. سندس زبانون انهن ڳالهين جي شهادت ڏينديون جيڪي اهي دنيا ۾ ڳالهائيندا هئا، جهڙوڪ ڪفر، شرڪ، توهين ۽ ٻيون بيڪار ڳالهيون. سندس هٿ ۽ پير انهن ڪمن جي گواهي ڏيندا جيڪي اهي دنيا ۾ ڪندا هئا، جهڙوڪ چوري، ظلم، قتل ۽ ٻيا گناهه. اهو سڀ ڪجهه ان وقت ٿيندو جڏهن انسان جا وات بند ڪيا ويندا ۽ کيس ڳالهائڻ جي اجازت نه هوندي، پر سندس عضوا پاڻ ئي کلي سندس خلاف سچي شهادت ڏيندا. اهڙي طرح هر انسان کي پنهنجي ڪيل عملن جو پورو بدلو ملندو ۽ ڪنهن به قسم جي انڪار يا بهاني جي گنجائش نه بچندي.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• هي آيت اسان کي ياد ڏياري ٿي ته اسان جا پنهنجا عضوا اسان جي خلاف گواهي ڏيندا، تنهنڪري اسان کي گهرجي ته پنهنجي زبان، هٿن ۽ پيرن کي صرف نيڪ ڪمن ۾ استعمال ڪريون.
• الله تعاليٰ جي عدل ۽ انصاف تي ايمان مضبوط ٿئي ٿو، ڇاڪاڻ ته قيامت جي ڏينهن ڪنهن به ظالم کي بچڻ جو ڪو به رستو نه هوندو.
• هي آيت اسان کي توبه ۽ نيڪ عملن جي طرف راغب ڪري ٿي، ڇاڪاڻ ته اسان کي خبر آهي ته اسان جو هر عمل محفوظ آهي ۽ ان جي حساب ڪتاب لاءِ اسان جا عضوا پاڻ گواهي ڏيندا.
• قرآن مجيد جي سچائي ۽ ان جي علمي عظمت جو يقين وڌي ٿو، ڇاڪاڻ ته اهو اسان کي اهڙين حقيقتن کان آگاهه ڪري ٿو جيڪي اسان جي عقل کان مٿي آهن.
• هي آيت اسان کي الله جي حضور ۾ عاجزي ۽ خوف اختيار ڪرڻ جي ترغيب ڏئي ٿي، ۽ اسان کي اسلام جي تعليمات تي عمل ڪرڻ ۽ قرآن جي هدايتن تي هلڻ جي دعوت ڏئي ٿي.