Аш-Шуара сүрөсү — Аят 113

1. Сөздөрдүн мааниси:

• إِنْ (ин): эмес, болбосо деген маанидеги терсүүчү сөз.
• حِسَابُهُمْ (хисабухум): алардын эсеби, сурак-жообу, жаза-сыйлыгы.
• إِلَّا (илля): ...дан башка, тек гана.
• عَلَىٰ رَبِّي (ала рабби): менин Раббимдин үстүндө, б.а. Раббимдин мойнунда, Анын гана иши.
• لَوْ تَشْعُرُونَ (лау ташъурун): эгер түшүнсөңөр, сезсеңер, билсеңер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) өз элине айтып жатат: алардын ички сырларын, жүрөктөрүндөгү ниеттерин жана кылган иштеринин сыйлыгын же жазасын эсептөө мага таандык эмес. Алардын эсебин суроо, жакшы-жаман иштерине жараша сыйлык же жаза берүү — баарынан жогору турган, сырларды да, ачык иштерди да билүүчү Раббимдин гана иши. Эгер силер бул чындыкты терең түшүнүп, сезе алсаңар, мага эмес, Раббиме кайрылып, жоопкерчиликти Ага тапшырмаксыңар. Бирок силер бул нерсени сезбейсиңер, түшүнбөйсүңөр.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Эсеп-сурак Аллахка гана таандык: Адамдардын ички дүйнөсүн, ниетин жана жашыруун иштерин эч ким толук билбейт. Ошондуктан акыркы эсеп-суракты Аллахка тапшыруу — акылмандыктын белгиси.
• Аллахтын илими чексиз: Ал пенделердин сыртын да, ичин да, ачыгын да, жашыруунун да билет. Бул ыймандуу адамдын жүрөгүнө Аллахтан коркуу жана Ага жакындоо сезимин орнотот.
• Түшүнүү жана сезүү — ыймандын негизи: Аятта «эгер сезсеңер» деп айтылган. Демек, адам өзүнүн жаралган максатын, Аллахтын алдындагы жоопкерчилигин терең сезиши керек. Бул сезим адамды жакшылыкка түртөт.
• Ислам — акыйкат жана адилеттик дини: Ар бир адамдын ишине жараша сыйлык же жаза алышы Аллахтын адилеттигинин көрүнүшү. Бул адилеттикке болгон ишенимди бекемдейт.
• Пайгамбарлар да пенде: Алар да Аллахтын пенделери, аларга да адамдардын ички сырларын билүү таандык эмес. Бул ыймандууларды пайгамбарларды кудайлаштыруудан сактайт.
• Ой жүгүртүүгө чакыруу: Аят адамды өз иш-аракеттеринин акыбети тууралуу ойлонууга, жоопкерчиликти сезүүгө жана Аллахка тообо кылууга чакырат.