Аш-Шуара сүресі — Аят 185

1. Сөздердің мағынасы:

• الْمُسَحَّرِينَ — «сиқырланғандар» деген мағынада. Бұл сөз «сиқыр» (سحر) түбірінен шыққан. Яғни сиқыр әсерінен ақылынан айырылған, сиқырға ұшыраған адамдар дегенді білдіреді. Кейбір тәпсіршілер бұны «сиқырға жиі ұшыраған, сондықтан ақылы шатасқан» деп те түсіндіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Шуғайб пайғамбар (ғ.с.) өз елін Аллаһқа сенуге, әділдікпен сауда жасауға және өлшемді толық беруге шақырған кезде, оның қауымы оған сенуден бас тартып, оны кемсітуге және айыптауға кірісті. Олар Шуғайбқа: «Сен тек сиқырланған адамдардың бірісің» деді. Яғни олар оны сиқыр әсерінен ақылынан айырылған, ойы шатасқан адам ретінде сипаттады. Олардың ойынша, Шуғайбтың айтқан уағыздары мен шақырулары — сиқырдың әсерінен туындаған адасушылық қана. Олар оны өздері сияқты қарапайым адам ретінде көріп, оның пайғамбарлық миссиясын мойындаудан бас тартты. Бұл сөздерімен олар Шуғайбты жалғаншылар қатарына қосып, оның айтқандарының шындыққа жанаспайтынын білдіргісі келді. Сонымен қатар, егер ол шынымен пайғамбар болса, онда көктен апат түсіріп, оларды жоқ етуді сұрауға шақырды — бұл олардың кекесін мен менсінбеушілікпен айтқан сөздері еді.

1. Аяттан алынатын пайдалы қорытындылар:

• Бұл аят пайғамбарлардың да өз қауымдары тарапынан кемсітуге, жалған айыптауға және мазақтауға ұшырағанын көрсетеді. Бұл — Аллаһ жолындағы дәғуатта кездесетін қиындықтардың заңдылығы. Сондықтан иман жолындағы адамдар қиындықтарға төзімді болуы керек.
• Адамдар көбінесе өздері түсіне алмаған немесе қабылдағысы келмеген шындықты жоққа шығару үшін әртүрлі сылтаулар мен айыптауларға жүгінеді. Бұл — адам баласының әлсіздігі мен қыңырлығының белгісі.
• Ислам діні ақыл мен парасатты қадірлейді. Сиқыр, бақсылық сияқты нәрселер адамды адасушылыққа апарады. Сондықтан мұсылман адам ақылын дұрыс пайдаланып, шындықты іздеуі керек.
• Пайғамбарлардың барлығы да адам баласынан болған, бірақ олар Аллаһ тарапынан уахи алатын ерекше тұлғалар. Оларды жай ғана «біз сияқты адам» деп кемсіту — қате түсінік. Бұл аят бізге пайғамбарлардың мәртебесін құрметтеуді үйретеді.
• Ақиқатты жоққа шығарып, оны мазақ еткен адамдар ақырында өкінішке ұшырайды. Аллаһтың елшілерін жалғанға шығару — ауыр күнә. Бұл аят бізді шындықты қабылдауға, оны менсінбеуге және мазақтауға жол бермеуге шақырады.
• Құран Кәрімнің әрбір аяты — адамзатқа берілген ғибрат пен өнеге. Бұл аят арқылы біз дәғуат жолындағы қиындықтарға сабыр етуді, ақиқатты қорғауда табанды болуды және Аллаһтың елшілерін құрметтеуді үйренеміз.