سوره شعرا — آیه 209

معانی کلمات:

• ذِکْرَىٰ: پند و اندرز، یادآوری و تذکّر.
• ظَالِمِینَ: ستمکاران، کسانی که حق کسی را ضایع میکنند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید که ما هیچ جامعهای را هلاک نکردیم، مگر پس از آنکه پیامبرانی را به سویشان فرستادیم تا آنها را از عذاب الهی بترسانند و بیم دهند. این فرستادن پیامبران، خود تذکّری برای آنان بود تا بیدار شوند، پند گیرند و به راه حق بازگردند. و ما هرگز ستمکار نبودهایم که قومی را بدون اتمام حجت و پیش از آنکه پیامبری به سویشان بیاید، عذاب کنیم. بلکه هلاکت آنان تنها پس از آن صورت گرفت که حجت بر آنان تمام شد و راه هدایت را به روشنی دیدند و باز هم کفر ورزیدند و از حق روی گرداندند.

فواید و درسهای آیه:

1. عدالت مطلق الهی: خداوند هرگز به بندگانش ستم نمیکند و عذاب او همیشه پس از اتمام حجت و ابلاغ رسالت است. این نشان میدهد که پروردگار ما عادلترینِ حاکمان است و هیچ کس را بدون دلیل و اتمام حجت مجازات نمیکند.
2. رحمت و مهربانی خداوند: خداوند پیش از عذاب، پیامبران را میفرستد تا مردم را آگاه کنند و فرصت توبه و بازگشت بدهند. این نشانه رحمت گسترده الهی است که حتی برای کسانی که مستحق عذاباند نیز راه نجات را باز میگذارد.
3. اهمیت تذکّر و پندپذیری: قرآن کریم و پیامبران همه برای تذکّر و یادآوری آمدهاند تا انسانها از غفلت بیرون آیند. پس بر ماست که از این تذکرات بهره بگیریم و در مسیر هدایت گام برداریم.
4. مسئولیت انسان در برابر دعوت انبیا: وقتی حجت بر ما تمام شد و پیام حق به ما رسید، دیگر عذری نداریم. پس باید در برابر این نعمت بزرگ، شکرگزار باشیم و از آن پیروی کنیم تا مشمول رحمت الهی شویم و از عذاب او در امان بمانیم.