سوره شعرا — آیه 210

معانی کلمات:

• «تَنَزَّلَتْ»: فرود آمدن و نازل شدن (در اینجا به معنای القا کردن و رساندن وحی).
• «الشَّیَاطِین»: جمع شیطان، موجودات پلید و متمرّد از جنّ که دشمن سرسخت انساناند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به صراحت اعلام میکند که قرآن کریم هرگز توسط شیاطین بر قلب پیامبر اکرم (صلی الله علیه وسلم) نازل نشده است. این سخن در پاسخ به ادعای باطل مشرکان است که میگفتند: «شیاطین این قرآن را بر زبان محمد القا میکنند و او از آنها دریافت میکند». خداوند این اتهام را به شدت رد میکند و میفرماید که شیاطین نه تنها چنین کاری نکردهاند، بلکه اساساً توانایی و امکان آن را نیز ندارند. آنها از استماع وحی در آسمانها محروم و با شهابهای آسمانی رانده میشوند و هرگز نمیتوانند کلام الهی را بربایند و به پیامبری برسانند. قرآن، کلام خداست که به صورت مستقیم و با واسطه جبرئیل امین (علیه السلام) بر قلب پاک پیامبر (صلی الله علیه وسلم) نازل شده است و هیچ ارتباطی به شیاطین ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

1. عظمت و قداست قرآن: این آیه نشان میدهد که قرآن از هرگونه آلودگی و دخالت شیاطین پاک و مبرّاست و این کتاب آسمانی، کلام خالص خداوند است که شایسته تمسّک و پیروی است.
2. پیروزی حق بر باطل: خداوند با این بیان، توطئههای دشمنان را نقش بر آب میکند و ثابت میکند که هیچ نیرویی، حتی شیاطین، نمیتوانند در برابر اراده الهی بایستند و حقیقت را تحریف کنند.
3. اطمینان قلبی مؤمنان: این آیه به مسلمانان اطمینان میدهد که دین و کتابشان بر پایهای محکم و الهی استوار است و هیچ تردیدی در وحیانی بودن آن راه ندارد؛ بنابراین با آرامش خاطر به آن ایمان آورده و از آن پیروی کنند.
4. بطلان اتهامات دشمنان: در هر عصر و زمانی، دشمنان اسلام سعی میکنند با نسبتهای ناروا، چهره دین را خدشهدار کنند؛ اما خداوند همواره پاسخ آنها را داده و حقانیت اسلام را آشکار میسازد.