Аш-Шуара сүрөсү — Аят 48

1. Сөздөрдүн мааниси:

• رَبِّ — Рабби, Эге, Тарбиялоочу, Башкаруучу, Колдоочу деген маанилерди билдирет. Бул жерде Аллах Тааланын ысымдарынын бири катары колдонулуп, жаратуучулук, башкаруучулук жана тарбиялоочулук маанисин камтыйт.
• مُوسَى — Муса (алайхи-с-салам), Аллахтын пайгамбары, Бану Исраилди Фараондун зулумунан куткарган улуу пайгамбар.
• هَارُونَ — Харун (алайхи-с-салам), Муса пайгамбардын бир тууганы жана ага жардамчы болгон пайгамбар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят сыйкырчылардын Фараондун алдында Муса пайгамбар менен болгон белгилүү окуясынын уландысы. Сыйкырчылар өздөрүнүн сыйкырлары Муса пайгамбардын көрсөткөн моожизасынын алдында алсыз экенин көрүшкөндө, бул көрүнүштүн адамдын күчү менен эмес, чыныгы Кудайдын күчү менен болгонун түшүнүштү. Ошондо алар ыйман келтирип, Аллахка сажда кылып: «Биз ааламдардын Раббисине, Муса менен Харундун Раббисине ыйман келтирдик» — деп айтышты.

Алар Аллахты «Муса менен Харундун Раббиси» деп аташы — бул алардын ыйманынын чындыгын жана тереңдигин көрсөтөт. Анткени алар Муса пайгамбардын чакырыгын кабыл алып, анын Раббисин таанышты. Бул жерде «Рабб» деген сөз Аллахтын жалгыз Эге, жалгыз Башкаруучу жана жалгыз Тарбиялоочу экенин билдирет. Муса менен Харундун Раббиси — бүткүл ааламдын Раббиси, анткени Аллах бардык нерсенин жаратуучусу жана башкаруучусу.

Сыйкырчылар мурун Фараонго жана анын кудайларына ишенишкен, бирок чындык аларга ачык көрүнгөндө, эч кандай коркунучка карабастан, чыныгы Аллахка бет бурушту. Алар дүйнөлүк пайданы, Фараондун сыйлыктарын жана коркунучун артка таштап, акыйкатты тандашты.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Чындык ачык көрүнгөндө ага моюн сунуу — сыйкырчылар өздөрүнүн сыйкыры алсыз экенин көргөндө, текеберлик кылбай, чындыкты кабыл алышты. Бул ар бир адамга чындык ачык көрүнгөндө ага баш ийүү керектигин үйрөтөт.
• Ыймандын күчү — алар Фараондун зулумунан жана өлүм коркунучунан кайра тартпай, ыймандарын ачык жарыялашты. Бул ыймандын ар кандай коркунучтан жогору экенин көрсөтөт.
• Аллахты таануу — алар Аллахты «Муса менен Харундун Раббиси» деп атап, Аллахтын пайгамбарлар аркылуу таанылышын көрсөтүштү. Бул пайгамбарларды ээрчүү Аллахты таанууга алып барарын билдирет.
• Тообо жана кечирим — сыйкырчылар мурун сыйкыр менен алектенишкен, бирок чындыкты тааныгандан кийин тообо кылып, ыйманга келишти. Бул кандай гана күнөө болбосун, чын ыкластан тообо кылган адамдын кечирилерин үйрөтөт.
• Дүйнөнүн убактылуулугу — алар Фараондун убада кылган сыйлыктарынан жана коркунучунан баш тартып, акыретти тандашты. Бул дүйнөнүн азгырыктарына алданып калбоо керектигин эскертет.
• Исламдын жөнөкөйлүгү — сыйкырчылар бир эле моожизаны көрүп, чындыкты таанышты. Бул Исламдын акыйкаты ачык жана түшүнүктүү экенин, ага келүү үчүн татаал нерселер талап кылынбастыгын көрсөтөт.