سوره شعراء — آيت 62

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• قَالَ: چيائين، يعني حضرت موسيٰ عليه السلام چيو.
• كَلَّا: هرگز نه، اهڙو نه ٿيندو، هيءَ لفظ رد ۽ انڪار لاءِ آهي.
• إِنَّ مَعِيَ رَبِّي: بيشڪ منهنجي گڏ منهنجو رب آهي، يعني الله تعاليٰ منهنجي مدد ۽ نصرت سان گڏ آهي.
• سَيَهْدِينِ: جلد ئي هو مون کي هدايت ڪندو، يعني منهنجي ۽ منهنجي قوم جي نجات جو رستو ڏيکاريندو.

2) آيت جي تفسير:

هيءَ آيت ان وقت جي ڳالهه بيان ڪري ٿي جڏهن حضرت موسيٰ عليه السلام پنهنجي قوم بني اسرائيل کي وٺي فرعون جي ظلم کان ڀڄي نڪتا ۽ سمنڊ جي ڪناري تي پهتا. سامهون سمنڊ هو ۽ پويان فرعون پنهنجي لشڪر سان پٺيان پيو اچي. اهڙيءَ حالت ۾ بني اسرائيل گهٻرا گيا ۽ چيائون ته هاڻي اسان پڪڙجي وينداسين ۽ تباهه ٿي وينداسين.

ان وقت حضرت موسيٰ عليه السلام پنهنجي دل ۾ پوري يقين ۽ اطمينان سان فرمايو ته هرگز اهڙو نه ٿيندو، اسان نه پڪڙبا ۽ نه تباهه ٿينداسين. ڇو ته منهنجو رب مون سان گڏ آهي، هو مون کي مدد ۽ نصرت سان ياري ڪندو ۽ مون کي اهڙو رستو ڏيکاريندو جنهن سان اسان جي نجات حاصل ٿيندي. حضرت موسيٰ عليه السلام کي پنهنجي رب جي وعدي تي پورو ڀروسو ۽ اعتماد هو، تنهنڪري هن گهٻراهٽ جي ماحول ۾ به ثابت قدمي ۽ پوري يقين سان اهو اعلان ڪيو.

هن آيت مان معلوم ٿئي ٿو ته الله تعاليٰ پنهنجي نبي ۽ ان جي ايمان وارن ٻانهن کي مشڪل ۽ تنگيءَ جي حالت ۾ به نه ڇڏيندو آهي، ۽ اهو ئي رب آهي جيڪو هر مشڪل جو حل ۽ هر مشڪل مان نڪرڻ جو رستو ڏيکاري ٿو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تي ڀروسو ۽ توڪل: مشڪل ۽ خطرناڪ حالتن ۾ به الله تعاليٰ تي پورو ڀروسو رکڻ گهرجي، ڇو ته هو ئي سچو مددگار ۽ نصرت ڪرڻ وارو آهي.
• يقين سان ثابت قدمي: ايمان وارو ماڻهو مشڪلاتن ۾ گهٻرائڻ جي بجاءِ پنهنجي رب جي وعدي تي يقين رکي ثابت قدم رهي ٿو.
• الله جي مدد جو واعدو: الله تعاليٰ پنهنجي مخلص ٻانهن کي هر حالت ۾ هدايت ۽ مدد ڏئي ٿو، جيتوڻيڪ ظاهري طور تي ڪو به رستو نظر نه اچي.
• اسلام جي سچائي: هيءَ آيت ڏيکاري ٿي ته اسلام ۽ قرآن مجيد ۾ اهڙا واقعا بيان ٿيل آهن جيڪي انسان جي دل ۾ اميد ۽ همت پيدا ڪن ٿا ۽ ان کي الله جي رحمت ۽ قدرت تي يقين ڏيارين ٿا.
• دعا ۽ اميد: هر مشڪل وقت ۾ الله کان مدد گهرڻ ۽ ان جي رحمت کان اميد رکڻ ئي مؤمن جي سڃاڻپ آهي.