Аш-Шуара сүресі — Аят 74

1. Сөздердің мағынасы:

• قَالُوا — олар айтты.
• بَلْ — жоқ, керісінше (бұл жерде алдыңғы сөзді жоққа шығарып, басқа себеп келтіру үшін қолданылған).
• وَجَدْنَا — біз таптық, көрдік.
• آبَاءَنَا — ата-бабаларымызды.
• كَذَٰلِكَ — осылайша, сол сияқты.
• يَفْعَلُونَ — олар істеп жатқан.

1. Аяттың тәпсірі:

Алдыңғы аяттарда Ибраһим (ғ.с.) өз халқына олардың құдайларының пайда да, зиян да келтіре алмайтынын, дұғаға жауап бере алмайтынын айтып, оларды ақиқатқа шақырған еді. Осы сұраққа жауап бере алмаған халық ақылға салып ойланудың орнына, ата-бабаларының жолын сылтау етті. Олар: «Біздің құдайларымыздың бізге пайдасы да, зияны да жоқ екенін білеміз, бірақ біз ата-бабаларымыздың осылай істеп жатқанын көрдік, сондықтан оларға еліктеп, сол жолды ұстанып келеміз», — деді. Яғни олар дәлелсіз, тек ата-баба дәстүріне сүйеніп, соқыр еліктеумен ғана жауап берді. Бұл — ақиқат алдында дәлелсіз қалған адамның әлсіздігін көрсететін жауап.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ата-баба дәстүрі ақиқаттың өлшемі емес. Бір істің ата-бабадан қалып келуі оның дұрыс екенін білдірмейді. Ақиқат Құран мен саналы оймен өлшенеді.
• Соқыр еліктеу адамды адасушылыққа апарады. Ойланбай, тек «біздің аталарымыз осылай істеген» деп еру — надандықтың белгісі.
• Ислам ақыл мен дәлелге шақырады. Құран адамды ойлануға, дәлел іздеуге, салыстыруға үндейді. Бұл — исламның адамзатқа деген үлкен мейірімі.
• Тәухид — ата-бабадан мирас қалған дүние емес, әр адамның өз жауапкершілігі. Әркім өз ісі үшін өзі жауап береді, сондықтан әр адам ақиқатты өзі іздеп, зерттеп табуы керек.
• Құран — тура жол көрсетуші кітап. Ол адамды надандықтан, еліктеуден, адасушылықтан құтқарып, нұрлы жолға бастайды.