Аш-Шуара сүресі — Аят 73

1. Сөздердің мағынасы:

• أَوْ — "немесе", "әлде" деген мағынаны білдіретін жалғаулық.
• يَنفَعُونَكُمْ — "сіздерге пайда келтіре ме?" деген мағынада. Бұл жерде "пайда беру, көмектесу" дегенді білдіреді.
• يَضُرُّونَ — "зиян келтіре ме?" деген мағынада. Яғни "залал тигізу, зиян келтіру" дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Ибраһим (ғ.с.) өз халқына ой салып, олардың пұтқа табынудағы сенімдерінің негізсіз екенін көрсетеді. Ол былай деп сұрақ қояды: "Сендер шақырған кезде, сол пұттарың сендердің дұғаларыңды ести ме? Оларға құлшылық еткендеріңде, олар сендерге пайда келтіре ме? Немесе оларға құлшылық етуді тастағандарыңда, олар сендерге зиян келтіре ме?"

Бұл сұрақтар арқылы Ибраһим (ғ.с.) халқының назарын мынаған аударды: пұттардың өздері ести алмайды, көре алмайды, пайда да, зиян да келтіре алмайды. Олар тек қана қолдан жасалған, тірі емес, күші жоқ нәрселер. Ендеше, оларға құлшылық етудің ешбір негізі жоқ. Шынайы құлшылыққа лайықты тек Аллаһ қана — Ол естиді, көреді, пайда да, зиян да келтіруге құдіретті.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят адамды ойлануға шақырады: біз құлшылық етіп жүрген нәрселер шынымен пайда немесе зиян келтіре ала ма? Тек Аллаһ қана шынайы пайда мен зиянның иесі.
• Ислам — ақыл мен ойлау діні. Ол адамды соқыр сенімнен емес, саналы түрде шынайы сенімге шақырады.
• Құран Кәрім адамдарға түсінікті сұрақтар қою арқылы шындықты ұғындырады. Бұл — Құранның даналыққа толы тәсілі.
• Тек Аллаһқа ғана құлшылық ету — адам баласын барлық пайдасыз, күші жоқ нәрселерге тәуелді болудан құтқарады. Бұл — шынайы бостандық пен абыройдың жолы.
• Ислам діні адамды дұрыс жолға салып, оның өмірін мәнді етеді. Құран — ақиқат пен адасушылықты айыратын нұр.