Sure Şuarâ — Ayet 74

Kelime Anlamları:

• Bel: Burada "hayır, öyle değil" anlamında değil, "aksine, bilakis" manasında kullanılmıştır. Onların iddialarını reddedip kendi gerekçelerini sunarlar.
• Vecednâ: Bulduk, gördük, rastladık.
• Âbâenâ: Atalarımız, babalarımız, dedelerimiz.
• Kezâlike: İşte böyle, böylece, aynen bunun gibi.
• Yef'alûn: Yapıyorlardı, yapageliyorlardı.

Tefsir:

Hz. İbrahim (a.s.), kavmini putperestlikten vazgeçirmek için onlara son derece akılcı ve vicdani sorular soruyordu: "Bu putlar size bir fayda sağlıyor mu? Ya da size bir zarar dokundurabiliyorlar mı?" diye sorduğunda, kavmi bu sorulara cevap veremez hale geldi. Çünkü biliyorlardı ki bu cansız varlıklar ne bir fayda ne de bir zarar verebilirler.

İşte tam bu noktada, akıllarına ve vicdanlarına uygun bir cevap bulamayan bu insanlar, çaresizlik içinde "Hayır, onlar bize ne fayda ne de zarar verebilirler; ama biz atalarımızı böyle yaparken bulduk, biz de onları taklit ediyoruz." dediler.

Bu cevap, aslında ne kadar zayıf ve temelsiz bir gerekçe olduğunu gösteriyor. Onlar, hakikati araştırmak yerine körü körüne taklidi tercih ettiler. Atalarının yolunu, doğru olup olmadığını sorgulamadan izlediler. Bu, insanlık tarihi boyunca batıl inançların ve yanlış din anlayışlarının en büyük sebeplerinden biridir.

Bu ayet, bizlere çok önemli bir ders vermektedir: Hakikati bulmak için atalarımızın veya çevremizdeki insanların yaptıklarını körü körüne taklit etmemeliyiz. Dinimiz, akla ve düşünmeye büyük önem vermiştir. Kur'an-ı Kerim'de birçok yerde "Akletmez misiniz?", "Düşünmez misiniz?" diye sorulur. Müslüman, inandığı değerlerin neden doğru olduğunu bilen, araştıran ve sorgulayan insandır.

Sevgili kardeşlerim! İbrahim (a.s.)'ın bu kıssası, bizlere tevhid inancının (Allah'ın birliği) ne kadar köklü ve akılcı bir inanç olduğunu gösterir. O, kavmini batıl inançlardan kurtarmak için büyük bir mücadele verdi. Bizler de bugün, İslam'ın bu apaçık ve akla uygun mesajını öğrenmeli, yaşamalı ve başkalarına anlatmalıyız. Atalarımızın İslam üzere olan güzel geleneklerini yaşatmak elbette güzeldir; ancak asıl olan, Allah'ın kitabına ve Peygamberimiz'in (s.a.v.) sünnetine uymaktır. İşte kurtuluş ve mutluluk ancak buradadır.