سوره شعرا — آیه 97

معانی کلمات:

• تَاللَّهِ: سوگند به خداوند.
• ضَلالٍ مُبِینٍ: گمراهی آشکار و روشن.

تفسیر آیه:

این سخن، گفتار عابدان و بت‌پرستان در دوزخ است که خطاب به معبودان خود (بت‌ها یا رهبران گمراه‌ساز) می‌گویند: «به خدا سوگند، ما در دنیا در گمراهی آشکاری بودیم؛ گمراهی که هیچ تردیدی در آن نبود و بر هیچ‌کس پوشیده نبود؛ چرا که شما را هم‌تای پروردگار جهانیان قرار دادیم و شما را می‌پرستیدیم، در حالی که تنها او سزاوار عبادت است.» آنان با این اعتراف، به خطای بزرگ خود اذعان می‌کنند و درمی‌یابند که تبعیت از گمراه‌کنندگان، آنان را به این سرنوشت شوم دچار کرده است. این اعتراف، نه از روی رضایت، بلکه از روی حسرت و پشیمانی است که در آن روز سودی برایشان ندارد.

فواید و پیام‌ها:

• انسان در قیامت به حقیقت اعمال خود پی می‌برد و گمراهی‌های خود را به روشنی می‌بیند، اما این آگاهی دیر هنگام سودی ندارد؛ پس باید در دنیا از خواب غفلت بیدار شد.
• پیروی کورکورانه از دیگران، انسان را به گمراهی و عذاب می‌کشاند؛ پس باید در انتخاب رهبران و الگوها دقت کرد.
• توحید و عبادت خدای یگانه، تنها راه نجات و رستگاری است و شرک، بزرگ‌ترین گمراهی است که انسان را به هلاکت می‌رساند.
• اعتراف به خطا در قیامت، هرچند پشیمانی را به همراه دارد، اما نشانه عدالت الهی است که هیچ‌کس بدون دلیل مجازات نمی‌شود و خود گناهکاران به خطای خود معترف‌اند.
• این آیه هشداری است برای مؤمنان که همواره مراقب اعمال و باورهای خود باشند و از هرگونه شرک و گمراهی دوری کنند تا در دنیا و آخرت سعادتمند شوند.