Şüəra surəsi — Ayə 97

Söz izahı:

• تَااللَّهِ (Tallahi): “Allaha and olsun” mənasında bir and ifadəsidir. Burada and içənlər Cəhənnəmdə öz etdikləri səhvi etiraf edirlər.
• إِن كُنَّا (in künnâ): “Həqiqətən biz olmuşuq” mənasındadır.
• لَفِي ضَلَالٍ (ləfî dalâl): “Mütləq bir azğınlıq içində” deməkdir; yəni haqq yoldan açıq-aşkar uzaqlaşma.
• مُّبِينٍ (mübîn): “Açıq, aydın, heç bir şübhə yeri qalmayan” mənasındadır.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Cəhənnəmdəki əzabı görən kimsələrin danışığını bizə çatdırır. Onlar dünyada ikən özlərini doğru yolda zənn edirdilər, lakin axirətdə həqiqəti görəndə Allaha and içib etiraf edirlər ki, onlar açıq-aşkar bir azğınlıq içində imişlər. Onlar dünyada Allahdan başqa varlıqları Ona tay tutur, onlara ibadət edir, onlardan kömək diləyirdilər. Halbuki bütün aləmlərin Rəbbi yalnız Allahdır; ibadətə layiq olan da tək O'dur.

Bu etiraf onların artıq gecikmiş peşmançılığıdır. Çünki dünyada ikən onları bu yola sürükləyən azğın rəhbərlərə, pis yoldaşlara uymuş, onların ardınca getmişdilər. İndi isə həm özləri, həm də onları yoldan çıxaranlar birlikdə Cəhənnəmdə qarşı-qarşıya durub bir-birilə mübahisə edərkən bu acı həqiqəti dilə gətirirlər.

Ey insan! Bu ayə sənə böyük bir dərs verir: insan dünyada ikən yolunu yaxşı seçməlidir. Çünki səhv yolda getməyin nəticəsi axirətdə etiraf ediləcək, lakin o etiraf heç bir fayda verməyəcək. Quran bizə bu cür səhnələri göstərir ki, ağıllı davranıb haqqa yönələk, yalnız Allaha ibadət edək və Onun göstərdiyi yoldan ayrılmayaq. Kim Allahın yolunu tutsa, o, heç vaxt peşman olmaz; kim də batil yollara uyarsa, axirətdə özü də, ona uyanlar da bu ayədəki kimi etiraf etməyə məcbur olacaqlar. Allah bizi doğru yolda sabit qərar versin və bizi azğınların yolundan uzaq etsin.