نمل سۈرىسى — ئايەت 23

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• تَمْلِكُهُمْ: ئۇلارغا ھۆكۈمرانلىق قىلىدۇ، ئۇلارنىڭ پادىشاھى بولۇپ باشقۇرىدۇ.
• أُوتِيَتْ: بېرىلدى، ئاتا قىلىندى.
• عَرْشٌ: تەخت، پادىشاھلار ئولتۇرۇپ ئىش باشقۇرىدىغان كاتتا ئورۇندۇق.
• عَظِيمٌ: ئۇلۇغ، زور، ھەيۋەتلىك.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

سۇلەيمان ئەلەيھىسسالام قۇشلاردىن خەۋەر ئالغاندا، ھۇدھۇد قۇشى ئۇنىڭغا بىر ھەيران قالارلىق خەۋەر ئېلىپ كەلدى. ئۇ سەبەئ دىيارىدا بىر ئايالنىڭ پۈتۈن بىر خەلققە پادىشاھلىق قىلىۋاتقانلىقىنى، ئۇنىڭغا دۇنياۋى نېمەتلەرنىڭ ھەر خىلىدىن مول بېرىلگەنلىكىنى، ھەمدە ئۇنىڭ ئىنتايىن ھەيۋەتلىك، زور بىر تەختى بارلىقىنى ئېيتىپ بەردى. ئۇ ئايالنىڭ ئىسمى بەلقىس ئىدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ھەر بىر قەۋمگە، ھەر بىر دۆلەتكە ئۆزى خالىغانچە پادىشاھ ۋە ھۆكۈمران بېرىدۇ. بەزىدە بىر ئايالنىمۇ خەلققە رەھبەر قىلىپ قويىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ۋە ھېكمىتىدۇر. شۇنداقلا، بۇ ئايەت بىزگە دۇنيا بايلىقى ۋە ھاكىمىيەتنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ قولىدا ئىكەنلىكىنى، ئۇ خالىغان كىشىگە بېرىدىغانلىقىنى، خالىغان كىشىدىن تارتىپ ئالىدىغانلىقىنى ئەسكەرتىدۇ.

ئەزىز قېرىنداشلار! بۇ ئايەتتىكى بەلقىس مەلىكىنىڭ ھېكايىسى پۈتۈن قۇرئاندا ئەڭ ئىبرەتلىك ۋەقەلەرنىڭ بىرىدۇر. ئۇ بىر ئايال بولۇپ، ئۇلۇغ بىر پادىشاھلىقنى ئىدارە قىلاتتى. ئاللاھ ئۇنىڭغا ئەقىل-پاراسەت، ھۆكۈمرانلىق ۋە دۇنيا بايلىقىنى ئاتا قىلغان ئىدى. لېكىن ئەڭ مۇھىمى، ئۇ ھەقىقەتنى كۆرگەندە تەكەببۇرلۇق قىلماي، ئىمان ئېيتىش ۋە ئاللاھقا بويسۇنۇش يولىنى تاللىدى. بۇ بىز ئۈچۈن ئۇلۇغ بىر ئىبرەتتۇر.

ھەر قانداق ئادەم، مەيلى ئەر بولسۇن مەيلى ئايال، مەيلى پادىشاھ بولسۇن مەيلى ئاددىي بىر پۇقرا بولسۇن، ھەقىقەتنى كۆرگەندە ئۇنى قوبۇل قىلىشى، تەكەببۇرلۇقنى تاشلىشى كېرەك. بەلقىس مەلىكىنىڭ قىلغىنى دەل مۇشۇ ئىدى. ئۇ ئۆزىنىڭ ھاكىمىيىتى، بايلىقى ۋە تەختىگە مەغرۇرلىنىپ قالماي، ھەقىقەتكە قۇلاق سالدى.

بىز ھەممىمىز بىلىشىمىز كېرەككى، دۇنيادىكى ھەر قانداق ھاكىمىيەت، ھەر قانداق بايلىق، ھەر قانداق شان-شەرەپ ۋاقىتلىقتۇر. ئەمما ئاللاھقا بولغان ئىمان ۋە ئىتائەت مەڭگۈلۈكتۇر. شۇڭا، بىز دۇنيا نېمەتلىرىگە ئالدانماي، ئەسلى مەقسەت بولغان ئاللاھقا قۇلچىلىق قىلىش ۋە ئۇنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەش يولىدا مۇستەھكەم تۇرايلى. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەتنى كۆرۈپ، ئۇنى قوبۇل قىلىدىغان، تەكەببۇرلۇقتىن يىراق، كىبىرسىز مۇئمىنلەردىن قىلسۇن.