سوره نمل — آیه 23

معانی کلمات:

• تَمْلِکُهُمْ: بر آنان حکومت میکند و فرمانروایی دارد.
• أُوتِیَتْ مِن کُلِّ شَیْءٍ: از هر چیزی که برای پادشاهی و زندگی لازم است به او داده شده است.
• عَرْشٌ عَظِیمٌ: تخت و سریری بزرگ و باشکوه که نشانهی قدرت و شأن بالای اوست.

تفسیر آیه:

هدهد که از سرزمین سبأ خبر میآورد، به حضرت سلیمان علیهالسلام میگوید: من در آنجا زنی را یافتم که بر مردم سبأ فرمانروایی میکند. این زن، از تمام امکانات و ابزارهای دنیوی که برای یک پادشاه لازم است، بهرهمند شده است؛ یعنی هم ثروت و قدرت دارد، هم سپاه و تجهیزات، و هم تدبیر و درایت. علاوه بر اینها، او تخت و سریری بسیار بزرگ و باشکوه دارد که بر آن مینشیند و امور مملکتش را مدیریت میکند. این تخت چنان عظیم است که نشاندهندهی عظمت حکومت و شکوه پادشاهی اوست. این زن، بلقیس، ملکهی سبأ بود که با وجود زن بودن، توانسته بود حکومتی قدرتمند و مقتدر را رهبری کند و مردمش نیز از او اطاعت میکردند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که در نگاه قرآن، شایستگی برای حکومت و مدیریت، به جنسیت بستگی ندارد؛ بلکه به توانمندی، تدبیر و عدالت وابسته است. زنی میتواند فرمانروایی عادل و قدرتمند باشد و مردم از او پیروی کنند.
• قدرت و ثروت دنیوی، اگر در مسیر حق و عدالت قرار گیرد، نهتنها مذموم نیست، بلکه میتواند وسیلهای برای آبادانی و خدمت به مردم باشد. ملکهی سبأ با وجود برخورداری از نعمتهای فراوان، در جستجوی حقیقت بود و همین امر او را به سوی ایمان به خداوند یکتا سوق داد.
• داستان این آیه، انسان را به تفکر در آفرینش و نشانههای قدرت خداوند دعوت میکند؛ چرا که هدهد با مشاهدهی این عظمت، آن را به سلیمان گزارش داد تا زمینهی هدایت آن قوم فراهم شود. این نشان میدهد که هر مسلمانی باید در برابر دیدن قدرتهای دنیوی، به یاد قدرت بیپایان خداوند باشد و دیگران را نیز به سوی حق دعوت کند.