سوره نمل — آیه 46

معانی کلمات:

• تَسْتَعْجِلُونَ بِالسَّیِّئَةِ: شتاب کردن برای رسیدن عذاب و بدی.
• الْحَسَنَةِ: نیکی، توبه و ایمان.
• لَوْلَا: چرا، کاش (برای تشویق به انجام کار).
• تَسْتَغْفِرُونَ: طلب آمرزش کردن.
• لَعَلَّکُمْ: امید که، شاید.

تفسیر آیه:

حضرت صالح علیه السلام به قوم کافر خود فرمود: ای قوم من! چرا برای عذاب و بدی شتاب میکنید و آن را پیش از نیکی و توبه میخواهید؟ شما به جای این که از گناهان خود توبه کنید و به درگاه خدا آمرزش بطلبید، با لجاجت و استهزا، نزول عذاب را به سرعت طلب میکنید. آیا بهتر نیست که به جای این شتاب در عذاب، از خداوند طلب مغفرت کنید و به او بازگردید تا مشمول رحمت او شوید؟ این سخن اشاره به این دارد که اگر آنان پیش از نزول عذاب، توبه و استغفار کنند، خداوند رحمت خود را شامل حالشان میگرداند؛ اما اگر عذاب الهی فرود آید، دیگر توبه و استغفار سودی نخواهد داشت.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان نباید با اصرار بر گناه و استهزای وعدههای الهی، عذاب خدا را برای خود بخرد؛ بلکه باید پیش از فرا رسیدن آن، به درگاه خداوند توبه کند.
• استغفار و توبه، کلید رحمت الهی است و خداوند بندگان خود را به این امر فرا میخواند تا از عذاب رهایی یابند.
• این آیه نشان میدهد که خداوند مهربان است و پیش از نزول عذاب، راه بازگشت و رحمت را برای بندگان باز میگذارد؛ پس انسان باید از این فرصت استفاده کند و به سوی او برگردد.
• شتاب در بدی و نادیده گرفتن نیکی، نشانه جهل و غفلت است؛ عاقل کسی است که پیش از گرفتاری، به فکر رستگاری و آمرزش باشد.