سوره نمل — آیه 68

معانی کلمات:

• أَسَاطِيرُ: جمع «أُسطورة» یا «سَطر»، به معنای افسانهها و داستانهای باطل و بیاساس که گذشتگان نوشتهاند.
• الْأَوَّلِينَ: پیشینیان و امتهای گذشته.

تفسیر آیه:

این سخن گفتار منکرانِ رستاخیز است که با تعجّب و انکار میگفتند: «به راستی که به ما و پدرانمان پیش از این نیز چنین وعدهای داده شده بود که پس از مرگ دوباره زنده میشویم و به حساب اعمالمان رسیدگی میشود، اما ما هرگز تحقق آن را ندیدیم و به آن ایمان نیاوردیم. این وعده، چیزی جز افسانههای پیشینیان نیست که در کتابهایشان نوشتهاند و ساخته و پرداخته خودشان است.» آنان با این سخن، حقیقتِ معاد را انکار کرده و آن را دروغی کهنه و بیاساس پنداشتند، در حالی که این انکار، ناشی از نادانی و غفلت آنان از قدرت بیپایان خداوند بود.

فواید و پیامهای آیه:

• انکار معاد و رستاخیز، ریشهای دیرینه در میان امتهای پیشین داشته و منکرانِ هر عصری، همین بهانههای تکراری را مطرح کردهاند.
• ایمان به معاد، عامل اصلی اصلاح رفتار انسان و پرهیز از گناه است؛ چرا که انسانِ معادباور میداند که در برابر تمام اعمالش مسئول است.
• قرآن کریم با استدلالهای عقلی و فطری، پوچی اینگونه بهانهها را آشکار میسازد و انسان را به تفکر در آفرینش و قدرت خداوند دعوت میکند تا پردههای جهل و انکار را کنار بزند.
• این آیه به مؤمنان میآموزد که در برابر شبهات و سخنان باطل منکران، استوار بمانند و با استدلال و منطق، پاسخگوی آنان باشند.