سوره آل عمران — آيت 102

1) ڪلمات جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• اتَّقُوا اللَّهَ: الله کان ڊڄو، سندس حڪمن تي عمل ڪري ۽ منع ڪيل شين کان پري رهي، پنهنجو بچاءُ ڪريو.
• حَقَّ تُقَاتِهِ: جهڙو سندس تقويٰ جو حق آهي، يعني مڪمل ۽ صحيح تقويٰ، اهڙي طرح جو الله جي اطاعت ڪئي وڃي، سندس نافرماني نه ڪئي وڃي، سندس شڪر ادا ڪيو وڃي ۽ سندس ناشڪري نه ڪئي وڃي، ۽ سندس ذڪر ڪيو وڃي ۽ کيس وساريو نه وڃي.
• وَلَا تَمُوتُنَّ: ۽ نه مرڻ، يعني موت نه اچڻ ڏيو.
• إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ: مگر ان حالت ۾ جو توهان مسلمان هجو، يعني اسلام تي قائم ۽ ثابت قدم رهو.

2) آيت جي تفسير:

اي ايمان وارؤ! الله تي ايمان آڻيندڙ ۽ سندس رسول جي پيروي ڪندڙو! پنهنجي رب کان اهڙي طرح ڊڄو جهڙو ڊڄڻ جو حق آهي. ان جو مطلب اهو آهي ته الله جي حڪمن تي عمل ڪريو ۽ سندس منع ڪيل شين کان پري رهو، سندس نعمتن جو شڪر ادا ڪريو ۽ سندس نافرماني نه ڪريو، سندس ذڪر ڪريو ۽ کيس نه وساريو. پنهنجي دين اسلام تي مضبوطيءَ سان قائم رهو ۽ ان تي عمل ڪندي رهو تان جو موت اچي، ۽ توهان جي زندگيءَ جو آخري لمحو به اسلام ۽ ايمان جي حالت ۾ ئي هجي، ته جيئن توهان الله سان ان حالت ۾ ملو جو توهان مسلمان هجو. يعني موت توهان کي اهڙي حالت ۾ نه اچي جو توهان اسلام کان منهن موڙي چڪا هجو، بلڪه هميشه اسلام تي ثابت قدم رهو ۽ ان تي ئي گذاريو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• هي آيت مؤمنن کي تقويٰ اختيار ڪرڻ ۽ الله جي حڪمن تي هلڻ جي ترغيب ڏئي ٿي، جيڪا دنيا ۽ آخرت جي ڪاميابيءَ جو رستو آهي.
• هي آيت ٻڌائي ٿي ته اسلام تي ثابت قدم رهڻ ۽ موت تائين ان تي قائم رهڻ ئي سچي ڪاميابي آهي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته زندگيءَ جو مقصد الله جي رضا ۽ سندس دين تي عمل ڪرڻ آهي، ۽ اسان کي هميشه اهو ئي دعا ۽ ڪوشش ڪرڻ گهرجي ته اسان جو خاتمو ايمان ۽ اسلام تي ٿئي.
• هي آيت دلين ۾ الله جو خوف ۽ سندس نعمتن جو شڪر پيدا ڪري ٿي، ۽ اسان کي ياد ڏياري ٿي ته دنيا فاني آهي ۽ آخرت ئي اصل زندگي آهي.
• هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته اسلام هڪ عظيم نعمت آهي، جنهن تي اسان کي فخر ۽ شڪر ڪرڻ گهرجي، ۽ ان تي قائم رهڻ لاءِ هميشه ڪوشش ڪرڻ گهرجي.