Аль Имран сүресі — Аят 22

1. Сөздердің мағынасы:

• أُولَٰئِكَ — олар, сол адамдар.
• حَبِطَتْ — жойылды, босқа кетті, пайдасыз болды.
• أَعْمَالُهُمْ — олардың істеген істері, амалдары.
• نَاصِرِينَ — көмекшілер, қорғаушылар, құтқарушылар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала алдыңғы аяттарда сипатталған қасиеттерге ие болған адамдардың жағдайын баяндайды. Олар — иманнан бас тартып, Аллаһтың аяттарын жоққа шығарған, пайғамбарларды әділетсіз өлтірген және адамдарды тура жолдан тайдырғандар. Міне, осы адамдардың барлық істеген жақсы амалдары — қайырымдылықтары, садақалары, жақсылықтары — дүниеде де, ақыретте де мүлдем жойылып, ешбір пайда бермейді. Себебі олардың бұл істері иман негізінде жасалмаған. Имансыз амал — іргетасы жоқ ғимарат сияқты, ол ешқашан тұрақты болмайды.

Дүниеде олардың амалдарының жойылуы — олар бұл істерінен ешқандай игілік пен береке көрмейді, ал ақыретте — оларға сауап жазылмайды. Оларды Аллаһтың азабынан қорғайтын, құтқаратын ешбір көмекші де, қорғаушы да болмайды. Ешкім оларды Аллаһтың жазасынан құтқара алмайды, ешкім оларға пана бола алмайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы тұжырымдар:

• Иман — амалдың негізі. Қандай жақсы іс болса да, егер ол Аллаһқа иман етумен және Оған шын берілумен байланысты болмаса, ол ақыретте пайда бермейді. Сондықтан әрбір мұсылман иманын нығайтып, амалдарын ихласпен жасауға тырысуы керек.
• Аллаһтың әділдігі. Аллаһ ешкімге әділетсіздік жасамайды. Кім иманмен және шын жүректен жақсылық жасаса, оның амалы жойылмайды. Ал кім имансыз болса, оның істері босқа кетеді. Бұл — Аллаһтың шексіз әділдігінің көрінісі.
• Ақыретке дайындық. Бұл аят бізге дүниедегі барлық істеріміздің ақыретте есепке алынатынын еске салады. Сондықтан әрбір ісімізді Аллаһтың разылығы үшін жасауға ұмтылуымыз керек.
• Исламның қарапайымдылығы мен мейірімділігі. Ислам — адамды иманға шақыратын, оны жақсылыққа бастайтын дін. Егер адам иман етіп, шын жүректен Аллаһқа бет бұрса, оның барлық жақсы амалдары қабыл болады және ол ақыретте үлкен сауапқа кенеледі. Бұл — Исламның адамға деген мейірімділігі мен қамқорлығының белгісі.
• Үміт пен қорқыныш арасындағы тепе-теңдік. Бұл аят имансыздардың амалдарының жойылатынын ескерте отырып, мұсылмандарды иманды сақтауға және амалдарын ихласпен жасауға шақырады. Бұл — Аллаһтың разылығына жетудің жалғыз жолы.