સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 38

શબ્દોના અર્થ:

• هُنَالِكَ (હુનાલિક): ત્યાં, તે સ્થળે, તે ક્ષણે — એટલે કે જ્યારે ઝકરિયા (અ.સ.)એ મર્યમ (અ.સ.) પાસે અસામાન્ય રીતે રોઝી જોઈ.
• دَعَا (દઆ): તેણે પ્રાર્થના કરી, તેણે પોતાના રબને પુકાર્યો.
• هَبْ لِي (હબ લી): મને આપો, મને બખ્શો.
• مِن لَّدُنكَ (મિન લદુન્ક): તમારા તરફથી, તમારા ખાસ પાસેથી.
• ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً (ઝુર્રિય્યતન તય્યિબતન): પવિત્ર, સારી, સદાચારી સંતાન.
• سَمِيعُ الدُّعَاءِ (સમીઉદ્-દુઆ): પ્રાર્થના સાંભળનાર, દુઆ કબૂલ કરનાર.

આયતનો તફસીર:

જ્યારે ઝકરિયા (અ.સ.)એ મર્યમ (અ.સ.)ના મિહરાબમાં જોયું કે અલ્લાહ તઆલા તેમને અસામાન્ય રીતે રોઝી આપી રહ્યો છે — જ્યારે કે સામાન્ય નિયમ પ્રમાણે તે સમયે કોઈ તેમની સંભાળ રાખનાર ન હતું — ત્યારે તેમના દિલમાં આશા જાગી કે જે અલ્લાહ મર્યમને આ રીતે રોઝી આપી શકે છે, તે મને પણ સંતાન આપી શકે છે. તેમ છતાં ઝકરિયા (અ.સ.) ઘણા વૃદ્ધ થઈ ગયા હતા અને તેમની પત્ની પણ બાંઝ હતી, તેથી સંતાનની આશા લગભગ છોડી દીધી હતી. પરંતુ જ્યારે તેમણે અલ્લાહની કુદરતનો નમૂનો જોયો, ત્યારે તેમનું દિલ આશાથી ભરાઈ ગયું અને તેમણે પોતાના રબને પુકાર્યો: "ઐ મારા રબ! મને તમારા ખાસ પાસેથી પવિત્ર અને સદાચારી સંતાન બખ્શો. ખરેખર, તમે પ્રાર્થના સાંભળનારા છો — જે તમને પુકારે તેની દુઆ સાંભળો છો અને કબૂલ કરો છો."

આ આયતમાં ઝકરિયા (અ.સ.)ની પ્રાર્થનામાં અદબ અને વિનમ્રતા દેખાય છે — તેમણે "મારા રબ" કહીને પુકાર્યો, "મને આપો" કહ્યું, અને "તમારા પાસેથી" કહીને એ વાતનો ઇકરાર કર્યો કે દરેક ચીજ ફક્ત અલ્લાહના હાથમાં છે. તેમણે ફક્ત સંતાન નહીં, પરંતુ "પવિત્ર સંતાન" માંગ્યું — એટલે કે એવું સંતાન જે દીન અને દુનિયા બંનેમાં ભલાઈનું કારણ બને.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. અલ્લાહની કુદરત પર યકીન: અલ્લાહ તઆલા જ્યારે ચાહે ત્યારે કુદરતના નિયમોથી આગળ વધીને પણ આપી શકે છે. વૃદ્ધાવસ્થા અને બાંઝપણું અલ્લાહ માટે અવરોધ નથી.
2. દુઆની અહમિયત: ઝકરિયા (અ.સ.)એ જ્યારે અલ્લાહની કુદરત જોઈ, ત્યારે તરત દુઆ કરી. દુઆ મોમિનનું હથિયાર છે — તે કદી નિરાશ ન થવું જોઈએ.
3. અદબ સાથે દુઆ: દુઆમાં અલ્લાહને "રબ" કહીને પુકારવું, વિનમ્રતા દાખવવી અને "તમારા પાસેથી" કહીને પોતાની ગરીબીનો ઇકરાર કરવો — આ સ્વીકાર્ય દુઆની રીત છે.
4. **સારા સંત