سوره آل عمران — آیه 44

معانی کلمات:

• أقلامهم: در اینجا به معنای «چوبهای قرعه» است که برای تعیین سرپرست مریم به کار بردند.
• یکفل: سرپرستی و نگهداری کردن، حضانت کردن.
• یختصمون: با یکدیگر نزاع و کشمکش میکردند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، این داستانی که برای تو بازگو کردیم، از اخبار غیبی است که ما آن را به تو وحی میکنیم. تو در آن زمان که دانشمندان بنیاسرائیل برای تعیین سرپرست مریم با یکدیگر اختلاف داشتند و برای حل این اختلاف، قلمهای خود را (به نشانه قرعهکشی) به آب میانداختند تا مشخص شود کدامیک شایستهتر برای سرپرستی مریم است، در میان آنان حضور نداشتی. همچنین وقتی که درباره سرپرستی مریم با یکدیگر به نزاع و کشمکش پرداختند، تو نزد آنان نبودی تا از روی مشاهده و دیدن، این ماجرا را بازگو کنی؛ بلکه این اخبار از طریق وحی الهی به تو رسیده است. در آن قرعهکشی، زکریا (علیهالسلام) پیروز شد و سرپرستی مریم را بر عهده گرفت.

فواید و پیامهای آیه:

• اثبات نبوت پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوآلهوسلم): این آیه نشان میدهد که پیامبر اسلام از وقایع تاریخی که هرگز شاهد آن نبوده، با جزئیات دقیق و صحیح خبر میدهد. این خود دلیلی روشن بر این است که علم او از منبع وحی الهی سرچشمه گرفته است، نه از یادگیری و مشاهده مستقیم.
• اهمیت علم غیب در دست خداوند: تنها خداوند است که از غیب آگاه است و هر مقدار از آن را که بخواهد به پیامبران خود تعلیم میدهد. این امر ایمان ما را به حکمت و علم بیپایان الهی تقویت میکند.
• درس توکل و مشورت در اختلافات: در این داستان، بنیاسرائیل برای حل اختلاف خود به قرعه متوسل شدند. این به ما میآموزد که در اختلافات، باید به دنبال راهحلهای عادلانه باشیم و در امور خود به خداوند توکل کنیم، چرا که او بهترین تصمیمگیرنده است.
• عظمت مقام مریم (سلاماللهعلیها): رقابت بزرگان بنیاسرائیل برای سرپرستی مریم، نشاندهنده پاکی، تقوا و جایگاه والای او و خاندانش نزد خداوند است و اینکه خداوند بندگان برگزیده خود را در نهایت پاکی و شرافت تربیت میکند.
• آرامش دل مؤمن: دانستن اینکه خداوند از تمام امور پنهان و آشکار بندگانش آگاه است و آنها را در مسیر درست هدایت میکند، آرامشی عمیق به قلب مؤمن میبخشد و او را به تسلیم در برابر قضای الهی ترغیب میکند.