Sajda surasi — Oyat 11

Kalimalarning ma'nolari:

• يَتَوَفَّاكُمْ – jonlaringizni oladi, qabz qiladi.
• مَلَكُ الْمَوْتِ – o‘lim farishtasi (Azroil alayhissalom).
• وُكِّلَ بِكُمْ – sizlarning jonlaringizni olishga tayinlangan, vakil qilingan.
• تُرْجَعُونَ – qaytarilasiz, qaytib borasiz.

Tafsir:

Ey Muhammad (s.a.v.), mana shu qayta tirilishni inkor etuvchi mushriklarga ayting: "Sizlarning joningizni o‘lim farishtasi oladi. U Alloh tomonidan aynan sizlarning jonlaringizni qabz qilishga, ya’ni o‘lim paytingizda ruhlaringizni olishga tayinlangan vakildir. Uning vazifasi — har bir insonning ajali yetganda jonini olishdir. Bu ishni hech kim to‘xtata olmaydi va undan qochib qutula olmaysiz. Jonlaringiz olingach, sizlar yana tiriltirilib, yolg‘iz Rabbingiz huzuriga qaytarilasiz. O‘shanda U sizlarni barcha qilgan amallaringizga yarasha mukofotlaydi yoki jazolaydi: yaxshi amal qilgan bo‘lsangiz — yaxshi mukofot, yomon amal qilgan bo‘lsangiz — yomon jazo. Bu qaytish muqarrar bo‘lib, undan hech qanday qochish yo‘qdir."

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonga o‘limning haqiqat ekanini va undan qochib qutilib bo‘lmasligini eslatadi. Bu esa odamni bu dunyoda gunohlardan tiyilishga va solih amallarni ko‘paytirishga undaydi.
2. O‘lim farishtasining tayinlanganligi — Allohning har bir bandasiga bo‘lgan e’tibori va adolatini ko‘rsatadi. Har bir jonning olinishi aniq bir tartib bilan amalga oshadi.
3. Qayta tirilish va Robbimiz huzuriga qaytishga ishonch — inson qalbini Allohga bog‘laydi va undan qo‘rqish bilan birga Uning rahmatidan umidvor bo‘lishga o‘rgatadi.
4. Bu oyat musulmonni doimiy ravishda o‘limni eslab, hayotini ma’noli va ibodatga boy qilishga chorlaydi. Chunki oxiratda har bir amalning hisobi borligi — hayotni mas’uliyat bilan yashashga yetaklaydi.
5. Allohning huzuriga qaytish g‘oyasi insonga bu dunyo o‘tkinchi ekanini va asl hayot oxiratda ekanini uqtiradi. Shu sababli mo‘min kishi dunyoviy narsalarga berilib ketmay, oxiratini obod qilishga intiladi.