سوره احزاب — آيت 66

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• تُقَلَّبُ: اُبتا ڪيا وڃن، هڪ پاسي کان ٻئي پاسي ڦيرايا وڃن.
• وُجُوهُهُمْ: سندن منهن.
• يَا لَيْتَنَا: اي ڪاش!، هاءِ افسوس!
• أَطَعْنَا: اسان فرمانبرداري ڪئي ها.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت قيامت جي ڏينهن جي هڪ خوفناڪ منظر جي خبر ڏئي ٿي. جڏهن ڪافر ۽ گناهگار جهنم جي باہ ۾ هوندا، ته سندن منهن اُبتا ڦيرايا ويندا ۽ اُنهن کي باہ تي گسڪيو ويندو. ان وقت اهي پنهنجي بدقسمتي ۽ بيحد پشيمانيءَ جي حالت ۾ چوندي: ”هاءِ افسوس! ڪاش اسان دنيا ۾ الله جي فرمانبرداري ڪئي ها ۽ سندس رسول جي اطاعت ڪئي ها.“ يعني اهي پنهنجي ان ڪوتاهيءَ تي حسرت ۽ افسوس ڪندا ته اسان دنيا ۾ الله جي حڪمن تي عمل ڪيو ها ۽ رسول جي سنت تي هليو ها، ته اڄ اسان کي اها سزا نه ملندي ۽ اسان جنت ۾ هئاسين. پر ان وقت جي حسرت ۽ پشيماني ڪنهن ڪم جي نه هوندي، ڇاڪاڻ ته دنيا ۾ عمل جو موقعو ختم ٿي چڪو هوندو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• اطاعت جي اهميت: هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته دنيا ۾ الله ۽ سندس رسول جي اطاعت ئي ڪاميابيءَ جي ڪنجي آهي. جيڪو الله ۽ رسول جي فرمانبرداري ڪندو، اهو آخرت ۾ ڪڏهن به پشيمان نه ٿيندو.
• آخرت جي حقيقت تي غور: جهنم جي عذاب ۽ اُتي جي پشيمانيءَ جو ذڪر اسان کي آخرت جي حقيقت تي غور ڪرڻ ۽ دنيا ۾ ئي تيار ٿي وڃڻ جي ترغيب ڏئي ٿو.
• وقت جي قيمت: دنيا ۾ عمل ڪرڻ جو وقت محدود آهي. موت کان پوءِ نه ڪا توبه قبول ٿيندي ۽ نه ڪا حسرت ڪم ايندي. ان ڪري اسان کي گهرجي ته هن موقعي جو فائدو وٺي نيڪ عمل ڪيون.
• اسلام جي آساني: اسلام اسان کي اها ترغيب ڏئي ٿو ته هو الله ۽ رسول جي اطاعت ڪري، جنهن ۾ اسان جي دنيا ۽ آخرت جي ڀلائي آهي. هي آيت اسان کي اها سکيا ڏئي ٿي ته اطاعت ۾ ئي اسان جي نجات آهي، ۽ ان کان سواءِ ٻيو ڪو به رستو ڪاميابيءَ ڏانهن نه وڃي ٿو.