Саба сүресі — Аят 35

1. Сөздердің мағынасы:

• أَكْثَرُ — көбірек, байырақ.
• أَمْوَالًا — дүние-мүлік, байлық.
• أَوْلَادًا — балалар, ұрпақтар.
• مُعَذَّبِينَ — азапталатындар, жазаланатындар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһқа қарсы шыққан, дүние байлығына мастанған адамдардың сөзі баяндалады. Олар иман келтірген кедей мұсылмандарға мақтанышпен: «Біздің дүние-мүлікіміз де, бала-шағамыз да сендерден әлдеқайда көп. Демек, Аллаһ бізге осыншама нығметті бергендіктен, біз Оның разылығына бөленгенбіз. Сондықтан біз ешқашан азапталмаймыз — не дүниеде, не ақыретте» деді.

Олар байлық пен ұрпақтың көптігін Аллаһтың разылығының белгісі деп ойлады. Бұл — қате түсінік. Шын мәнінде, дүние байлығы мен бала-шағаның көптігі Аллаһтың сүйіспеншілігінің дәлелі емес, ол — сынақ та, бейне бір мүмкіндік те. Аллаһ кейбір адамдарға дүниені беріп, оларды сынайды; кейбіреулерін таршылықпен сынайды. Екі жағдайда да адамның Аллаһқа деген шүкіршілігі мен бойсұнуы маңызды.

Олар «Біз азапталмаймыз» деп айтқанда, өздерінің дүниедегі бақытты тұрмысын ақыреттегі жазадан құтылудың кепілі деп санады. Бұл — надандық пен тәкаппарлықтың белгісі. Аллаһтың нығмет беруі — Оның разылығының белгісі емес, кейде ол біртіндеп жазаға тартудың (истидраж) түрі де болуы мүмкін.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Дүние байлығы мен бала-шағаның көптігі адамның Аллаһ алдындағы құндылығын анықтамайды. Шынайы құндылық — иман, тақуалық және жақсы амалдар.
• Байлық пен ұрпақ — Аллаһтың сынағы. Оларға мастанып, Аллаһты ұмыту — үлкен қателік.
• Ақыреттегі жазаны тек дүниедегі бақытпен өлшеу — надандық. Әр адам өз амалына қарай есеп береді.
• Бұл аят мұсылманды дүниеге арбанып кетуден сақтандырады және шынайы бақыт ақыретте екенін еске салады.
• Ислам — әділдік пен шынайы құндылықтар діні. Ол адамды сыртқы байлыққа емес, ішкі тазалыққа, иманға шақырады. Осы арқылы адам жүрегінде тыныштық тауып, Аллаһтың разылығына бөленеді.