Сураи Саба — Оят 36

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• يَبْسُطُ الرِّزْقَ: ризқро фарох ва васеъ мегардонад.
• يَقْدِرُ: танг ва маҳдуд месозад.
• إِمْلَاءً: мӯҳлат додан ва фурсат додан, то ки банда ба гуноҳ идома диҳад.
• اسْتِدْرَاجًا: оҳиста-оҳиста ба сӯи ҳалокат кашидан.

1. Тафсири оят:

Худованд ба Паёмбари худ (с) мефармояд: ба ин мардуми мағруре, ки бо неъматҳои дунё фахр мекунанд, бигӯ: Парвардигори ман ризқро барои ҳар касе ки бихоҳад, фарох мегардонад ва барои ҳар касе ки бихоҳад, танг месозад. Ин фарохӣ ва тангӣ на нишонаи муҳаббат ва на нишонаи душманӣ аст, балки озмоиш ва имтиҳон аст. Худованд бо фарохии ризқ бандаро меозмояд, ки оё шукр мекунад ё куфр меварзад, ва бо тангӣ низ меозмояд, ки оё сабр мекунад ё норозӣ мешавад. Ҳамин тавр, дороӣ ва камбагалӣ набояд сабаби фахр ва ё ноумедӣ гардад, зеро ҳар ду василаи имтиҳонанд. Аммо бештари мардум ин ҳақиқатро намедонанд ва гумон мекунанд, ки фарохии ризқ далели хушнудии Худованд ва тангӣ далели хории банда аст. Онҳо намеандешанд, ки Худованд ҳаким аст ва ҳеҷ корро бе ҳикмат анҷом намедиҳад. Баъзан Худованд ба бандаи гуноҳкор ризқро фарох медиҳад, то ки ӯро оҳиста-оҳиста ба сӯи ҳалокат бикашад ва ин имтиҳони илоҳӣ аст, на иззату каромat.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меояд:

• Ризқу рӯзӣ танҳо ба дасти Худованд аст ва ҳеҷ кас наметавонад онро зиёд ё кам кунад, магар бо иродаи Ӯ.
• Фарохӣ ва тангӣ дар ризқ озмоиш аст, на далели хушнудӣ ё норозигии Худованд.
• Муъмин бояд дар ҳар ҳолат — ҳам дар дороӣ ва ҳам дар камбагалӣ — шукргузор ва сабркунанда бошад.
• Ин оят моро водор мекунад, ки ба зоҳири неъматҳо фирефта нашавем ва ба ҳикмати Худованд бовар кунем.
• Худованд ҳаким аст ва ҳар амали Ӯ ҳикмате дорад, ки мо ҳамеша онро дарк намекунем.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки ба ҷои ҳасад ва фахр, ба Худованд таваккул кунем ва аз Ӯ ризқи ҳалол бихоҳем.
• Ислом дини адолат ва ҳикмат аст ва моро ба андеша ва тафаккур дар бораи ҳолатҳои зиндагӣ даъват мекунад.