Saffat surəsi — Ayə 124

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• إِذْ (iz): “o zaman ki”, “yadına sal ki” mənasındadır; keçmişdə baş vermiş bir hadisəni xatırladır.
• قَوْم (qövm): bir peyğəmbərin göndərildiyi xalq, tayfa, camaat.
• أَلَا (ələ): diqqəti çəkmək və xəbərdarlıq etmək üçün işlədilən “diqqət yetirin!”, “görün!” mənasında bir ifadədir.
• تَتَّقُونَ (təttəqun): “təqva” kökündən olub “qorxmursunuzmu?”, “Allahdan qorxub çəkinmirsinizmi?” deməkdir. Təqva — Allahın əmrlərini yerinə yetirib qadağanlarından çəkinmək, Onun əzabından qorxmaqdır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə İlyas peyğəmbərin (əleyhissəlam) öz xalqına ünvanladığı çağırışı xatırladır. Allah onu İsrail oğullarına peyğəmbər olaraq göndərmişdi və o, qövmünü tək Allaha ibadət etməyə dəvət edirdi. Onlar isə Allahı qoyub bütlərə sitayiş edir, Ona şərik qoşurdular. İlyas (ə.s.) onlara belə xitab etdi: “Ey qövmüm! Məgər Allahdan qorxub çəkinmirsinizmi? Məgər Onun əmrlərini yerinə yetirib qadağanlarından uzaq durmursunuzmu?”

Bu çağırışın özəyi tək Allaha iman gətirmək — tövhid idi. Çünki onların ən böyük səhvi Allaha şərik qoşmaq, yəni şirk idi. Peyğəmbər onları həm Allaha ibadətə, həm də şirkdən uzaq olmağa dəvət edirdi. Onlar isə özlərini yaradan, ruzi verən və bütün nemətləri bəxş edən Rəbbini tərk edib, heç bir fayda-da zərər də verə bilməyən bütlərə üz tutmuşdular. Halbuki Allah ən gözəl Yaradandır, onların da, keçmiş atalarının da Rəbbidir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, insanı ən böyük fəlakətdən qoruyan şey təqva — Allahdan qorxub Ona layiqincə ibadət etməkdir. Təqva insanı şirkdən, küfrdən və hər cür pislikdən uzaqlaşdırır, qəlbə nur və rahatlıq bəxş edir.

3) Dəvət və nəsihət:

Ey insan! Bir düşün: səni yoxdan var edən, sənə göz, qulaq, ağıl və saysız nemətlər verən kimdir? Sənə hər gün ruzi verən, səni qoruyan, sıxıntıda sənə əl tutan kimdir? Əlbəttə ki, tək olan Allah! Elə isə niyə qəlbini Ona bağlamayasan? Niyə Onun sevgisini hər şeydən üstün tutmayasan?

Təqva elə bir xəzinədir ki, onu qazanan insan həm dünyada rahatlıq, həm axirətdə əbədi səadət tapır. Allahdan qorxmaq insanı darıxdırmır, əksinə, onu azad edir — bütlərin, batil arzuların və nəfsin əsarətindən qurtarır. Gəl, sən də İlyas peyğəmbərin bu çağırışına qulaq as: “Məgər Allahdan qorxub çəkinməyəcəksinizmi?” Gəl, tövhidin işığına tərəf addım at, qəlbinə təqvanın nurunu yerləşdir. Bil ki, Allah səni bağışlamağa, səni Özünə yaxınlaşdırmağa həmişə hazırdır — yalnız sən Ona üz tutasan.