Ас-Саффат сүрөсү — Аят 125

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أَتَدْعُونَ — "дуба кыласыңарбы, чакырасыңарбы" дегенди билдирет; бул жерде "сыйынасыңарбы, кулчулук кыласыңарбы" деген мааниде колдонулган.
• بَعْلًا — Бул атайын бир буттун (жасалма кудайдын) аты. Байыркы убакта жашаган адамдар ага сыйынышкан.
• وَتَذَرُونَ — "жана таштайсыңарбы, калтырасыңарбы" дегенди билдирет.
• أَحْسَنَ الْخَالِقِينَ — "жараткандардын эң жакшысы" дегенди билдирет. Бул Аллах Таалага таандык сыпат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Ильяс пайгамбар (алайхис-салам) өз элине кайрылып, алардын туура эмес жолун ашкерелеген. Ал аларга: "Силер Аллахты таштап, Баал деген бутка сыйынасыңарбы? Ал эми Аллах — жараткандардын эң жакшысы, эң мыкты жаратуучусу. Силерди да, силерден мурунку ата-бабаларыңарды да жараткан Аллахты таштап, жөн гана кол менен жасалган бутка кулчулук кыласыңарбы?" — деп насаат айткан.

Бул аятта адамдардын акылсыздыгы жана адашуусу ачык көрсөтүлөт. Алар өздөрүн жараткан, бардык нерсени жоктон бар кылган Аллахты таштап, эч нерсе жарата албаган, өздөрү жасаган бутка сыйынышкан. Аллах — жаратуучулардын эң жакшысы, эң кемелдүүсү. Анын жаратуусунда эч кандай кемчилик жок, ал эми буттар эч нерсе жарата албайт, атүгүл өздөрүн да коргой албайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллах — жараткандардын эң жакшысы. Бул аят бизге Аллахтын жаратуучулук сыпатынын эң кемелдүү экенин, Анын жаратуусунда эч кандай кемчилик жок экенин үйрөтөт. Ошондуктан биз сыйынууну, дуба кылууну жана кулчулукту жалгыз Аллахка гана арнашыбыз керек.
• Ширк — чоң адашуу. Ильяс пайгамбардын эли сыяктуу эле, бүгүн да адамдар Аллахты таштап, түрдүү нерселерге (буттарга, ыйык деп эсептелген буюмдарга, адамдарга) сыйынышы мүмкүн. Бул аят бизди мындай адашуудан сактанууга чакырат.
• Акылды иштетүү. Аят адамды ой жүгүртүүгө чакырат: өзүңдү жараткан, сага өмүр, ден соолук, ырыскы берген Аллахты таштап, эч нерсе бере албаган нерсеге сыйынуу — бул чоң акылсыздык. Ошондуктан ар бир адам Аллахтын берген жакшылыктарын эстеп, Ага шүгүр кылышы керек.
• Пайгамбарлардын дааваты — элди туура жолго чакыруу. Ильяс пайгамбар өз элине акыйкатты айтып, аларды туура жолго чакырган. Бул бизге да акыйкатты айтуудан, жакшылыкка чакыруудан тартынбашыбыз керектигин үйрөтөт.
• Ислам — таза монотеизм (тавхид) дини. Ислам бизди жалгыз Аллахка сыйынууга, Ага эч нерсени шерик кылбоого чакырат. Бул аят исламдын негизги принцибин — тавхидди (Аллахтын жалгыздыгын) дагы бир жолу бекемдейт.