سوره صافات — آیه 35

معانی کلمات:

• یَسْتَکْبِرُونَ: تکبّر میورزیدند، خود را بزرگ میشمردند و از پذیرش حق سر باز میزدند.

تفسیر آیه:

این آیه به بیان حال و صفت مشرکان در دنیا میپردازد و اشاره دارد که آنان هنگامی که به آنها گفته میشد: «لا إله إلا الله» یعنی هیچ معبودی بهحق جز الله نیست و از آنان خواسته میشد که به مقتضای این کلمه عمل کنند و از بتپرستی و هر آنچه با این کلمه در تضاد است دست بردارند، در برابر آن تکبّر میورزیدند و از پذیرش آن سر باز میزدند. آنان نهتنها این کلمه را نمیپذیرفتند، بلکه نسبت به آن و نسبت به کسی که آن را به ایشان عرضه میداشت، گردنکشی و برتریجویی میکردند. این استکبار آنان از روی جهل و غرور بود، نه از روی دلیل و برهان؛ زیرا کلمه توحید، کلمهای است که عقل سلیم آن را میپذیرد و فطرت پاک آن را تصدیق میکند، اما آنان به سبب پیروی از هوای نفس و تقلید از نیاکان خود، از پذیرش آن سرباز زدند و در برابر حق، تکبّر ورزیدند.

فواید و پیامهای آیه:

• تکبّر و خودبزرگبینی از بزرگترین موانع پذیرش حق و هدایت است؛ انسانی که در برابر حق تکبّر ورزد، هرگز به سعادت و رستگاری نخواهد رسید.
• کلمه توحید «لا إله إلا الله» اساس دین و رمز نجات است؛ کسی که آن را با اخلاص بپذیرد و به مقتضای آن عمل کند، از ظلمت شرک به نور ایمان راه مییابد.
• سرنوشت مستکبران در برابر توحید، عذاب و خواری است؛ اما مؤمنان متواضع که این کلمه را پذیرفته و در برابر حق تسلیم میشوند، در دنیا و آخرت از کرامت و سربلندی برخوردار خواهند بود.
• این آیه به ما میآموزد که در دعوت به حق، باید صبور باشیم و بدانیم که مخالفت مستکبران نباید ما را از ادامه راه بازدارد؛ چرا که حق همیشه پیروز است و باطل نابود شدنی است.