سوره صافات — آیه 36

معانی کلمات:

• آلِهَتِنَا: معبودان ما، بت‌ها و خدایان دروغین.
• لِشَاعِرٍ مَّجْنُونٍ: به خاطر (گفتار) شاعری دیوانه؛ اشاره به پیامبر اسلام (صلی الله علیه وسلم) که مشرکان او را به شعر و جنون نسبت می‌دادند.

تفسیر آیه:

مشرکان قریش هنگامی که پیامبر اسلام (صلی الله علیه وسلم) آنان را به توحید و ترک بت‌پرستی دعوت می‌کرد، با تعجب و استهزا می‌گفتند: «آیا ما به خاطر گفتار این شاعر دیوانه، خدایان خود را رها کنیم؟» آنان با این سخن، نه‌تنها دعوت حق را رد می‌کردند، بلکه پیامبر را به دروغ به شعر و جنون نسبت می‌دادند تا مردم را از پیروی او بازدارند. این در حالی بود که پیامبر نه شاعر بود و نه دیوانه؛ بلکه او فرستاده‌ای راستین از سوی پروردگار جهانیان بود و گفتارش وحی الهی، نه شعر و هذیان. آنان با این بهانه‌های واهی، می‌خواستند از پذیرش حقیقت فرار کنند و در بت‌پرستی خود باقی بمانند، غافل از اینکه این استهزا و تکذیب، عذاب الهی را برایشان حتمی می‌سازد.

فواید و پیام‌های آیه:

1. صبر در برابر استهزای مخالفان: پیامبر اسلام (صلی الله علیه وسلم) با وجود این همه تهمت‌ها و استهزاها، در راه دعوت خود استقامت ورزید و این درس بزرگی برای ماست که در مسیر حق، از سرزنش و تمسخر دیگران نهراسیم.
2. بطلان بهانه‌های واهی: مشرکان برای نپذیرفتن حق، بهانه‌های بی‌اساسی می‌آوردند؛ این نشان می‌دهد که انسان‌های لجوج همیشه برای فرار از حقیقت، دلایل سست و بی‌پایه می‌تراشند.
3. شناخت ارزش وحی: این آیه ما را متوجه می‌کند که قرآن کریم نه شعر است و نه سحر، بلکه کلامی است الهی که از سرچشمه علم و حکمت بی‌پایان خداوند جاری شده است؛ پس باید با دقت و تدبر در آن، راه سعادت را بیابیم.
4. عاقبت تکذیب‌کنندگان: کسانی که پیامبران را مسخره می‌کنند و حق را انکار می‌کنند، سرانجامی جز عذاب و ندامت نخواهند داشت؛ همان‌گونه که در ادامه همین سوره، عاقبت مشرکان بیان شده است.