Ас-Саффат сүрәсе — Аять 86

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Әфикән — ялган, уйдырма, иң начар ялган сүз.
• Әлиһәтән — аллаһлар (сынымнар, потлар).
• Дүнәллаһ — Аллаһтан башка.
• Түридүн — телисез, касд итәсез.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Ибраһим галәйһиссәламнең әтисенә һәм кавеменә әйткән сүзләрен сөйли. Ибраһим галәйһиссәлам аларга: "Сез Аллаһны калдырып, нәрсәгә табынасыз? Сез Аллаһтан башка уйдырма аллаһларны табыну өчен телисезме? Бу — иң зур ялган һәм хакыйкатьтән читкә китү түгелме?" — дип әйтә. Ул аларның потларга табынуларының бөтенләй нигезсез икәнлеген, бу эшнең акылга сыймаслыгын һәм ялганга корылганлыгын ачык итеп күрсәтә. Алар үз куллары белән ясаган сынымнарга табыналар, ә бөтен галәмнең Халык иясе булган Аллаһны оныталар. Ибраһим галәйһиссәлам аларның бу эшләреннән гаҗәпләнеп, аларның акылларына шик белдерә: "Сез Аллаһы Тәгаләнең сезгә карата нинди ґәзаб яки җәза бирәчәген уйламыйсызмы?" — дип аларны уятырга тырыша.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Ширк — Аллаһы Тәгаләгә каршы иң зур гөнаһ һәм ул — иң начар ялган, чөнки ул хакыйкатьне бозып, ялганны чын итеп күрсәтә.
2. Кеше акылы һәм фитрате Аллаһның берлеген таный, шуңа күрә ширк — акылга каршы килгән эш.
3. Ибраһим галәйһиссәламнең үрнәге безгә күрсәтә: хакыйкатьне яклау өчен, хәтта якын кешеләреңә каршы да чыгарга кирәк.
4. Дингә чакыруда йомшаклык һәм ачык дәлилләр белән сөйләшү мөһим, әмма ялганга каршы катгый булырга кирәк.
5. Аллаһы Тәгаләнең рәхмәте һәм ґәзабы турында уйлау — кешене дөрес юлга алып килә торган ачкыч.