Saffot surasi — Oyat 86

Kalima ma'nolari:

• إفكًا: yolg'on, uydirma, eng yomon yolg'on.
• آلِهَةً: ilohlar, xudolar (butlar).
• دُونَ اللهِ: Allohdan o'zga, Allohni qo'yib.
• تُرِيدُونَ: xohlaysizlar, istaysizlar.

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom o'z qavmiga va otasiga murojaat qilib, ularning butparastliklarini qattiq tanqid qilmoqdalar. Ular Allohni tark etib, qo'llari bilan yasagan butlarga sig'inishar edi. Ibrohim alayhissalom ularga shunday dedilar: "Sizlar Allohdan o'zga narsalarni iloh qilib, ularga ibodat qilishni xohlaysizlarmi? Bu qanday aqlsizlik?! Sizlar o'zingiz o'ylab topgan, hech qanday kuchga ega bo'lmagan yolg'on xudolarga sig'inib, butun olamning Yaratuvchisi bo'lgan Allohni tark etasizlarmi? Bu ishingiz eng katta yolg'on va adolatdan butunlay uzoqlashishdir. O'zingiz o'ylab ko'ring-chi, Alloh taolo sizlarga nima qiladi? U sizlarni shirk qilganingiz uchun qattiq azobga duchor qiladi."

Ibrohim alayhissalom bu so'zlari bilan ularning e'tiqodlarining bema'niligini va Allohning ulug'ligini ko'rsatmoqchi bo'ldilar. Ular o'zlari yasagan butlarga sig'inib, ularni Allohga tenglashtirish orqali eng katta gunoh — shirkni qilayotgan edilar.

Foydalar:

• Bu oyatdan bizga ma'lum bo'ladiki, inson o'z aqli bilan o'ylab topgan narsalarga emas, balki yagona Allohga ibodat qilishi lozim.
• Ibrohim alayhissalomning bu murojaati bizga ota-onaga va qavmga nisbatan yumshoq, ammo haqiqatni ochiq aytish odobini o'rgatadi.
• Shirk — eng katta gunoh ekanligi va undan qattiq hazar qilish kerakligi ta'kidlanadi.
• Inson o'z e'tiqodini doimiy ravishda tekshirib turishi va batil e'tiqodlardan voz kechishi zarur.
• Alloh taoloning rahmati va mag'firati keng, ammo Uning azobidan ham qo'rqish kerak.