Saffat surəsi — Ayə 86

1) Bəzi sözlərin izahı:

• أَئِفْكًا (əifkən): “İfk” sözü ərəbcə ən çirkin, ən böyük yalan və uydurma mənasını verir. Burada “yalan uydurub tanrı qəbul etmək” mənasındadır.
• آلِهَةً (alihətən): “İlah” sözünün cəmidir; ibadət edilən məbudlar, tanrılar deməkdir.
• دُونَ اللَّهِ (dunəllahi): “Allahdan başqa”, “Allahı qoyub başqalarını” mənasındadır.
• تُرِيدُونَ (turidunə): “İstəyirsiniz”, “qəsd edirsiniz”, “meyl edirsiniz” deməkdir.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə İbrahim peyğəmbərin (əleyhissəlam) öz atasına və qövmünə xitabən söylədiyi kəlamın bir hissəsidir. O, təmiz və pak bir qəlblə, batil inancdan uzaq bir şəkildə haqqa yönəlmişdi və qövmünü tək Allaha ibadətə dəvət edirdi.

İbrahim (əleyhissəlam) onlara təəccüb və inkar edərək belə deyirdi: “Siz Allahdan başqa, özünüz uydurub düzəltdiyiniz yalançı tanrılaramı ibadət etmək istəyirsiniz? Ən çirkin yalanı uydurub, heç bir həqiqəti olmayan bütləri məbud qəbul edib, onlara yönəlirsiniz? Halbuki ibadətə layiq olan yalnız Allahdır. O, sizi yaradan, ruzi verən və bütün varlıqların Rəbbi olan Allahdır. Siz Onu qoyub heç nəyə qadir olmayan, özləri də yaradılmış olan bütlərə üz tutursunuz. Bu necə böyük bir yanlışlıq və necə ağır bir azğınlıqdır!”

Bu ayə bizə öyrədir ki, insan yalnız tək Allaha ibadət etməlidir. Allahdan başqa ibadət edilən hər bir şey batildir, uydurmadır və insanı nicata çıxara bilməz. İbrahim peyğəmbərin bu çağırışı əslində bütün insanlığa ünvanlanmış bir dəvətdir: qəlbinizi yalandan, şirkdən və batil inancdan təmizləyin, yalnız Rəbbinizə yönəlin. Çünki əsl azadlıq, əsl səadət və əsl nicat yalnız Allaha qul olmaqdadır.

3) Dəvət və nəsihət:

Ey insan! Bir düşün: sən kimi ibadət edirsən? Sənin qəlbin kimə bağlıdır? Əgər sən də İbrahim (əleyhissəlam) kimi pak bir qəlblə Allaha yönəlsən, sənə ən böyük şərəf və ən gözəl nicat verilər. Allahdan başqa heç bir şey sənə fayda verə bilməz; nə daşdan düzəldilmiş büt, nə də insanların uydurduğu batil inanclar. Gəl, Quranın nuruna tərəf addım at, tövhidin gözəlliyini dad və Rəbbinin rəhmətinə sığın. Şübhəsiz ki, Allah tövbə edənləri bağışlayar və Özünə yönələnləri doğru yola yönəldər.