Saffot surasi — Oyat 89

Kalimalarning ma'nolari:

• Saqim – kasal, bemor, dardga chalingan.

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom qavmi bayram tantanalariga chiqishga chiqqanlarida, ularni o'zi bilan birga olib chiqmoqchi bo'lishdi. Shunda u ularning yonida qolib, butlarni sindirishni rejalashtirgan edi. U qavmidan qolish uchun bahona izlab, yulduzlarga qarab o'ylanib turdi-da, so'ng ularga: "Men kasalman", dedi. Bu uning tom ma'noda yolg'on gapirgani emas, balki biror ma'noda haqiqatga to'g'ri keladigan kinoyali ifoda edi – chunki u ruhan ularning e'tiqodlaridan, aqidalaridan va butlarga sig'inishlaridan kasal edi. Qavmi esa uning so'zini zohiriy ma'noda tushunib, uni tashlab ketishdi va u o'z rejasini amalga oshirish uchun erkin bo'lib qoldi.

Foydalar:

• Bu oyatda Ibrohim alayhissalomning dushmanlari orasida yashab, ularning makr-hiylalariga qarshi turishdagi zukkoligi va hikmatli harakati namoyon bo'ladi. Bu esa mo'min kishiga o'z dinini himoya qilishda aql-zakovat va tadbir ishlatish joizligini o'rgatadi.
• Ibrohim alayhissalomning bu qilgan ishi – haqiqatni yashirib, yolg'on gapirish emas, balki kinoya yo'li bilan haqiqatni aytishdir. Chunki u haqiqatan ham ularning butparastlik e'tiqodidan ruhan kasal edi. Bu esa musulmonga og'ir vaziyatlarda kinoya va majoziy ifodalardan foydalanish mumkinligini ko'rsatadi.
• Bu voqea butlarni sindirish kabi buyuk ishni amalga oshirish uchun sabr va tadbir bilan harakat qilish kerakligini, shoshilmaslik lozimligini o'rgatadi.