Sure Sâffât — Ayet 89

Kelime Anlamları:

• Sakîm (سَقِيمٌ): Hasta, rahatsız, ağrılı-sancılı kimse.

Tefsir:

Hz. İbrahim (a.s.), kavminin bayram ve kutlama günlerinde şehir dışına çıkma geleneği vardı. Onlar bu törenlere katılması için kendisini çağırdıklarında, onlarla birlikte gitmek istemedi. Çünkü o gün, kavminin putlarını kırmayı ve onların batıl inançlarını ortadan kaldırmayı planlamıştı. Bu sebeple onlardan kurtulmak için bir mazeret uydurması gerekiyordu.

Bu sırada yıldızlara bakarak düşündü ve onlara şöyle dedi: "Ben hastayım." Bu sözüyle, onların bayram törenlerine katılamayacağını, hasta olduğu için evde kalacağını ima etti. Bazı tefsirlerde bu hastalığın "veba" (bulaşıcı bir hastalık) olduğu ve o dönemde insanların böyle hastalardan uzak durduğu belirtilmiştir. Hz. İbrahim'in bu sözü bir yalan değil, bir "tevriye" (sözün görünür anlamıyla başka bir anlamı kastetme) sanatıydı. Zira o, manevi ve kalbi bir hastalık içindeydi; kavminin şirk ve küfrü onu derinden rahatsız ediyordu. Bu ifade, onun gerçekten hasta olduğu anlamında da doğruydu, çünkü bâtıl inançlara karşı duyduğu üzüntü ve tebliğ görevinin ağırlığı onu manen hasta etmişti.

Kavmi onun bu sözünü duyunca onu bırakıp gittiler ve o da planını rahatça uygulama fırsatı buldu.

Faydalar ve Hikmetler:

1. Hikmetli Davranış: Hz. İbrahim'in bu davranışı, bir Müslümanın hak ve adalet mücadelesi verirken akıllıca ve planlı hareket etmesi gerektiğini gösterir. Dini tebliğde basiret ve tedbir esastır.
2. Mazeret ve Tevriye: Zor durumlarda, doğruyu söylemekle birlikte sözü farklı anlamlara gelebilecek şekilde kullanmak caizdir. Bu, yalan değil, meşru bir savunma yöntemidir.
3. Batıla Karşı Mücadele: Bu olay, Müslümanların bâtıl inançlara ve putperestliğe karşı tavizsiz olması gerektiğini, ancak bu mücadeleyi akıl ve hikmetle yürütmesi gerektiğini öğretir.
4. Allah'a Güven: Hz. İbrahim, tek başına kaldığında Allah'ın yardımına güvenerek cesurca hareket etmiştir. Bu da müminlere, Allah'a tevekkül edildiğinde zor görünen işlerin kolaylaşacağını gösterir.
5. Tebliğde Fedakârlık: Peygamberlerin, insanları hakka davet ederken her türlü zorluğa göğüs gerdiklerini ve bu uğurda planlı hareket ettiklerini anlıyoruz. Bu, bizlere de dinimizi yaşama ve anlatma konusunda gayretli olmayı öğütler.