Сад сүресі — Аят 60

1. Сөздердің мағынасы:

• مَرْحَبًا: қош келдіңіз, жақсы қабылдау деген мағынада. «لا مرحبا بكم» — «қош келмедіңіз», яғни жақсылық пен құрметке лайық емессіз дегенді білдіреді.
• قَدَّمْتُمُوهُ: «оны алдын ала дайындадыңдар, ілгері жібердіңдер» деген мағынада. Мұнда күпірлік пен адасушылықты алдын ала жасап, соның салдарын дайындағандықтары айтылады.
• الْقَرَارُ: тұрақ, мекен, орнығатын жер дегенді білдіреді. Мұнда тозақ мәңгілік тұрақ ретінде сипатталады.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта қиямет күні тозақтағы қарапайым ілескендердің (азаматтардың) өздерін дүниеде адастырған басшыларына, көсемдеріне қарата айтқан сөздері баяндалады. Олар: «Жоқ, қайта сендерге қош келмесін!» — дейді. Яғни біздің сендерге айтқан сөзіміз өздеріңе лайықтырақ. Себебі бізді осы азапқа душар еткен — сендерсіңдер. Сендер дүниеде күпірлік пен адасушылықты бізге алдын ала дайындап, ұсынып, бізді тура жолдан тайдырдыңдар. Сондықтан біз де, сендер де осы тозақта мәңгі қаламыз. Бұл қандай жаман тұрақ! Осындай тұрақтың иелері — барлығымыз, яғни тозақ оты.

Мұнда екі топтың — адасқан басшылар мен оларға ергендердің — бір-бірін кінәлап, бір-біріне қарсы сөйлеген сәті бейнеленеді. Бірақ бұл кінәлау оларды азаптан құтқармайды, себебі әркім өз ісіне өзі жауапты. Басшылар адастырғаны үшін, ал ілескендер соқыр сеніммен еріп, ойланбағаны үшін жауап береді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Жауапкершілік жеке адамға жүктеледі: Ешкім «мені басқалар адастырды» деп ақтала алмайды. Әр адам өз таңдауы үшін өзі жауапты.
• Соқыр еруден сақ болу: Діни істерде де, дүниелік істерде де біреудің соңынан ойланбай еру адамды адасушылыққа апарады. Әр нәрсені біліп, түсініп, дәлелмен қабылдау керек.
• Адастырушылардың ауыр күнәсі: Басқаларды тура жолдан тайдыру — өте үлкен күнә. Олар өз күнәсімен қатар, өздері адастырған адамдардың күнәсінің салдарын да арқалайды.
• Тозақ — жаман тұрақ: Аятта тозақ «жаман тұрақ» деп сипатталады. Бұл адамды ойландырып, одан сақтандырады және жақсылыққа ұмтылдырады.
• Ислам — ойлану мен білім діні: Ислам адамды соқыр еруге емес, ойлануға, білуге, дәлелге сүйенуге шақырады. Бұл аят бізге шынайы бақыт пен құтылудың жолы — Аллаһтың көрсеткен тура жолын біліп, саналы түрде ұстану екенін еске салады.
• Құранның даналығы: Құран адамдар арасындағы қарым-қатынасты, жауапкершілікті және ақиреттегі есепті анық әрі әсерлі баяндайды. Бұл — адамды тура жолға бастайтын, жүректі оятатын кітап.