Сад сүрөсү — Аят 60

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• مَرْحَبًا — "мархаба" — кеңчилик, жайлуулук, кубанычтуу тосуп алуу дегенди билдирет. "لا مرحبا بكم" деген "силерге кеңчилик болбосун, кубанычтуу тосуп алуу болбосун" деген мааниде — башкача айтканда, каргыш, жек көрүү.
• قَدَّمْتُمُوهُ — "каддамтумуху" — "аны алдын ала даярдап койдуңар, алдыга жөнөттүңөр" дегенди билдирет. Бул жерде "ал" деп каапырлык, адашуу жана азап себептери айтылат.
• الْقَرَارُ — "ал-карар" — туруктуу жай, токтоочу жер, мекен деген мааниде. Бул жерде тозок айтылат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта тозоктогу эки топтун — ээрчигендер менен ээрчитилгендердин, башкача айтканда, жөнөкөй адамдар менен аларды адаштырган башчылардын ортосундагы кайым айтышуу баяндалат. Ээрчигендер өздөрүнүн башчыларына кайрылып: "Жок, силерге кеңчилик болбосун! Силер бизге ушул азапты алдын ала даярдап бердиңер. Дүйнөдө бизди адаштырып, каапырлыкка жетелеп, ушул отко түшүүбүзгө себеп болдуңар" — деп айтышат. Башкача айтканда, ээрчигендер өздөрүнүн жоопкерчилигин башчыларына оодарып, алардын күнөөсү оор экенин билдиришет. Анан алар: "Бул токтоочу жай кандай жаман!" — деп, тозоктун кандай коркунучтуу жана жаман жер экенин моюнга алышат. Бул жерде баары бирге — ээрчигендер да, ээрчитилгендер да — ошол тозокто түбөлүк калышары айтылат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Жоопкерчилик жеке башка таандык: Ар ким өзүнүн кылган иши үчүн жооп берет. Башкаларга ээрчип, "мени адаштырды" деп шылтоо кылуу кыяматта пайда бербейт. Бул адамды өз алдынча ойлонууга, акыйкатты изденүүгө чакырат.
• Адаштыруучуларга эскертүү: Башкаларды адаштыруу, аларга туура эмес жолду сунуштоо оор күнөө. Ар бир адам өзүнүн таасири үчүн жооп берет. Бул исламдын адилеттүүлүгүн көрсөтөт.
• Тозоктон сактануу: Тозок — эң жаман токтоочу жай. Ал жерде эч кандай жакшылык, эч кандай жеңилдик жок. Бул аят бизди дүйнөдө жакшылык кылууга, туура жолдо болууга үндөйт.
• Ыймандуу болуунун артыкчылыгы: Ыймандуу адам өзүнүн жолун ойлонуп, акыйкатты тандайт. Ал башкалардын сөзүнө сокур ээрчибейт, тескерисинче, Куран менен пайгамбардын жолун карманат. Бул ага кыяматта куткарууга жол ачат.
• Курандын даанышмандыгы: Куран бизге өткөндөгү жана келечектеги окуяларды ачып берет. Ал аркылуу биз акыл-эсибизди иштетип, туура жолду табабыз. Куран — нур, ал бизди караңгылыктан жарыкка алып чыгат.