سوره زمر — آیه 31

معانی کلمات:

• تَخْتَصِمُونَ: به یکدیگر خصومت و ستیزه میکنید، یعنی در برابر یکدیگر به محاکمه و دادخواهی میپردازید و هر یک حق را به خود نسبت میدهد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) و همه مردم خطاب میکند و میفرماید: ای پیامبر! تو نیز مانند سایر انسانها خواهی مُرد و آنان نیز خواهند مُرد. اما سرنوشت به همینجا ختم نمیشود؛ بلکه پس از مرگ و برانگیخته شدن در قیامت، همگی در پیشگاه پروردگارتان حاضر میشوید و در برابر یکدیگر به خصومت و دادخواهی میپردازید. در آن روز، هر کسی که در دنیا به دیگری ظلم کرده، یا حقی را انکار نموده، یا در عقیده و عمل راه باطل را پیموده، طرف مقابلش او را به محکمه عدل الهی میکشاند. در آنجا، حق از باطل کاملاً آشکار میشود و خداوندِ عادل و حکیم، با قضاوت عادلانه خود، میان شما داوری میکند و به هر کس سزای عملش را میرساند؛ ستمگر را کیفر میدهد و مظلوم را به حقش میرساند. این اختصام، نه با گفتگوهای دنیوی و فریبکاریهاست، بلکه در محضر خداوندی است که از همه چیز آگاه است و هیچ چیز بر او پوشیده نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه یادآور آن است که زندگی دنیا پایانی ندارد و مرگ، پایان همهچیز نیست؛ بلکه آغازی برای حیاتی جاودان است که در آن، همه اعمال و رفتار ما مورد بازخواست قرار میگیرد.
• ایمان به روز قیامت و دادخواهی در پیشگاه خداوند، انسان را به عدالت و انصاف در رفتار با دیگران دعوت میکند؛ زیرا میداند که اگر در دنیا حقی را ضایع کند، در آن روز نمیتواند از پاسخگویی فرار کند.
• این باور، مایه تسلی و آرامش برای مظلومان است که بدانند ظلمی که در دنیا دیدهاند، بیپاسخ نخواهد ماند و خداوندِ عادل، حامی آنان است و حقشان را بازخواهد ستاند.
• آگاهی از این حقیقت، انسان را به پرهیز از ستم، دروغ و فریبکاری ترغیب میکند و او را به سوی راستی، امانتداری و احسان به دیگران سوق میدهد؛ چرا که میداند در آن روز بزرگ، هیچ چیز جز عدل و حق، سودمند نیست.