نساء سۈرىسى — ئايەت 105

1. لۇغەت ئىزاھاتى:

• خَصِيمًا: دەۋا قىلغۇچى، تالاش-تارتىش قىلغۇچى، ياقلىغۇچى دېگەن مەنىدە.
• بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ: ئاللاھ ساڭا كۆرسەتكەن، ئاللاھ ساڭا ئىلھام قىلغان ھەقىقەت دېگەن مەنىدە.
• الْخَائِنِينَ: خىيانەت قىلغۇچىلار، ئامانەتكە خىيانەت قىلغان كىشىلەر.

1. ئايەت تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا پەيغەمبىرىگە خىتاب قىلىپ: بىز ساڭا بۇ قۇرئاننى ھەق بىلەن نازىل قىلدۇق، يەنى ئۇنىڭ ئىچىدىكى ئېتىقاد، ئىبادەت ۋە ھۆكۈملەرنىڭ ھەممىسى ھەقىقەت ۋە ئادىللىقتىن ئىبارەت. بۇ كىتابنى ساڭا نازىل قىلىشتىن مەقسەت، سېنىڭ كىشىلەر ئارىسىدا ئاللاھ ساڭا ۋەھىي قىلغان ۋە ئىلھام بەرگەن ھەقىقەت بويىچە ھۆكۈم چىقىرىشىڭ ئۈچۈندۇر. سەن ئۆز نەپسىڭنىڭ خاھىشى ۋە شەخسىي پىكرىڭ بويىچە ئەمەس، بەلكى ئاللاھ ساڭا كۆرسەتكەن شەرىئەت بويىچە ھۆكۈم قىلىشىڭ كېرەك. شۇنداقلا، خىيانەت قىلغۇچىلارنى، يەنى ئۆزلىرىگە ۋە ئامانەتكە خىيانەت قىلغان كىشىلەرنى ياقلاپ، ئۇلارنىڭ تەرىپىنى ئېلىپ، ھەق تەلەپ قىلغۇچىلارغا قارشى تۇرۇپ، ئۇلارنى قوغدىغۇچى بولمىغىن. بۇ ئايەت تۇعمە ئىبنى ئۇبەيرىق ئىسىملىك بىر ئەنسارىي كىشى توغرىسىدا نازىل بولغان. ئۇ قاتادە ئىبنى نۇئماننىڭ ساۋۇتىنى ئوغرىلاپ، ئۇنى يەھۇدىي زەيد سەمىننىڭ يېنىغا يوشۇرۇپ قويغان، ئاندىن ھېچ نەرسە ئوغرىلىمىدىم دەپ قەسەم ئىچكەن. ساۋۇت يەھۇدىينىڭ يېنىدىن تېپىلغاندا، يەھۇدىي: ئۇنى ماڭا تۇعمە بەرگەن، دېگەن. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام يەھۇدىينىڭ قولىنى كېسىشنى ئويلىغان، شۇ چاغدا بۇ ئايەت نازىل بولۇپ، خىيانەت قىلغۇچىلارنى ياقلىماسلىق كېرەكلىكى بىلدۈرۈلگەن.

1. ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• قۇرئان كەرىم ھەق بىلەن نازىل بولغان، ئۇنىڭدىكى بارلىق ھۆكۈملەر ئادىل ۋە ھەقىقەتلىك، شۇڭا مۇسۇلمانلار ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشى كېرەك.
• ھۆكۈم چىقارغاندا ئاللاھنىڭ شەرىئىتىگە ئاساسلىنىش، شەخسىي خاھىش ۋە تەرەپدارلىققا يۆلەنمەسلىك لازىم.
• خىيانەت قىلغۇچىلارنى، گۇناھكارلارنى ياقلىماسلىق، ھەق تەلەپ قىلغۇچىلارنىڭ تەرىپىدە بولۇش ئىسلامنىڭ ئادىللىق پرىنسىپىدۇر.
• بۇ ئايەت ئىسلامنىڭ ئادىللىق ۋە ھەقىقەتپەرۋەرلىك دىنى ئىكەنلىكىنى، ھەر قانداق ئادەمنىڭ ھوقۇقىنى قوغدايدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
• پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ۋەھىي ئارقىلىق توغرا يولغا يېتەكلەنگەنلىكى، بىزنىڭمۇ قۇرئان ۋە سۈننەتكە ئەمەل قىلىپ توغرا يول تۇتۇشىمىز كېرەكلىكىنى ئۆگىتىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى ھەقىقەت ۋە ئادىللىققا چاقىرىدۇ، بۇ ئۇنىڭ ئەڭ ئاساسلىق ئالاھىدىلىكىدۇر.