Sura An-Nisa — Aya 105

Maana ya Maneno:

• Al-Kitab: Qur'an Tukufu.
• Bil-Haqq: Kwa haki na ukweli ulio kamili.
• Bima arakallahu: Kwa yale ambayo Mwenyezi Mungu amekufunulia na kukuelimisha.
• Khasiman: Mwombezi, mtetezi, au mjadili anayemlinda mtu.

Tafsiri ya Aya:

Hakika Mwenyezi Mungu Aliyetukuka ameteremsha Qur'an kwako, ewe Mtume Muhammad (S.A.W), ikiwa na haki katika mafundisho yake yote — iwapo ni katika mambo ya imani, ibada, au hukumu. Ama ili uamue baina ya watu kwa yale ambayo Mwenyezi Mungu amekufunulia na kukuelimisha, wala si kwa hewa yako wala maoni yako binafsi. Kwa hiyo, usiwe mwombezi wala mtetezi kwa wale wanaojihini kwa kuficha ukweli na kusaliti amana zao, wala usiwalinde dhidi ya wale wanaodai haki zao.

Aya hii ilishuka kwa sababu ya mtu mmoja miongoni mwa Ansari aliyeitwa Tu'mah ibn Ubairiq, ambaye aliiba ngao ya Qatadah ibn Nu'man na kuificha kwa Myahudi mmoja aliyeitwa Zaid ibn As-Samin. Alipoulizwa, Tu'mah aliapa kwamba hajaiba kitu chochote, lakini ngao ilipatikana kwa Myahudi huyo. Myahudi alisema: "Tu'mah ndiye aliyeniwekea ngao hii." Mtume (S.A.W) alikaribia kumkata mkono Myahudi huyo kwa kudhani kwamba ndiye mwizi, lakini Mwenyezi Mungu Aliteremsha aya hii kumfunulia ukweli, ikimwambia Mtume wake asimwokoe mtu yeyote anayesaliti amana na kuficha ukweli, hata kama anaonekana mwenye haki kwa nje.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Uadilifu Kamili katika Hukumu: Aya hii inafundisha kwamba uamuzi wowote lazima uwe kwa msingi wa ufunuo wa Mwenyezi Mungu, si kwa hisia au mawazo ya kibinadamu tu. Hii inahakikisha haki kwa wote bila ubaguzi.
2. Kuepuka Kutetea Wasaliti: Muislamu anapaswa kuwa mwaminifu na asiwe msaidizi wa wale wanaosema uongo au kuficha ukweli, hata kama wanaonekana kuwa wa karibu au wenye nafasi. Haki ni muhimu kuliko uhusiano wowote wa kibinafsi.
3. Kutegemea Ufunuo wa Mwenyezi Mungu: Aya inatukumbusha kwamba Qur'an ni chanzo cha mwongozo kamili katika mambo yote ya maisha, na kufuata mafundisho yake ndio njia pekee ya kupata haki na amani.
4. Kujilinda na Kudanganywa na Uso wa Nje: Watu wanaweza kujionyesha kuwa wenye haki kwa nje, lakini Mwenyezi Mungu anajua yaliyomo ndani. Kwa hiyo, ni lazima tuchunguze mambo kwa makini na tusikubali kudanganywa na maneno ya watu bila kuthibitisha ukweli.
5. Haki kwa Wote Hata Wasio Waislamu: Aya inaonyesha kwamba haki inapaswa kutolewa kwa kila mtu, hata kama ni Myahudi au mtu wa dini nyingine, kama ilivyokuwa katika kisa cha Zaid Myahudi ambaye alikuwa hana hatia. Hii ni ushahidi wa uadilifu wa Uislamu kwa wanadamu wote.