Nisa surəsi — Ayə 105

Kəlmələrin mənaları:

• Əl-Kitab: Quran.
• Bima ərakəllah: Allahın sənə göstərdiyi, öyrətdiyi vəhy və ilham.
• Xainlər: Özlərinə və əmanətlərinə xəyanət edənlər.
• Xəsim: Müdafiə edən, birinin lehinə mübarizə aparan, onu müdafiə edən.

Təfsir:

Ey Peyğəmbər! Biz bu mübarək Kitabı (Quranı) sənə tam haqq ilə nazil etdik. Onun gətirdiyi hər şey – əqidələr, ibadətlər, əxlaq və bütün hökmlər – haqqdır, batildən uzaqdır. Bu Kitabı sənə göndərməkdə məqsəd odur ki, insanlar arasında öz nəfsinə, istəyinə və ya cəmiyyətin təzyiqinə görə deyil, Allahın sənə öyrətdiyi vəhy və ilham əsasında ədalətlə hökm verəsən. Sənin hökmün Allahın göstərişinə əsaslanmalıdır, yalnız bundan sonra haqq üzə çıxar və ədalət bərqərar olar.

Bu ayə, Tümə ibn Übeyriq adlı bir nifaqçının bir zirehi oğurlayıb onu bir yəhudinin yanında gizlətməsi və sonra and içərək oğurluğu inkar etməsi hadisəsi barədə nazil olmuşdur. Zireh yəhudinin yanında tapıldıqda, yəhudi onu Tümənin verdiyini söylədi. Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) yəhudinin əlinin kəsilməsinə qərar vermək üzrə idi ki, Allah bu ayəni nazil edərək həqiqəti bəyan etdi. Allah, Peyğəmbərinə xəyanət edənləri – istər bu Tümə, istərsə də hər hansı bir xain – müdafiə etməməyi, onların lehinə mübarizə aparmamağı əmr etdi. Çünki onlar zahirdə özlərini haqlı göstərsələr də, batində xain və günahkardırlar.

Bu ayədən alacağımız böyük dərslər var: Birincisi, hökm və qərar verərkən yalnız Allahın vəhyinə və ədalətinə əsaslanmaq lazımdır, heç bir nəfsani istək və ya qohumbazlıq buna qarışmamalıdır. İkincisi, xəyanət və haqsızlıq heç bir şəraitdə müdafiə oluna bilməz. Üçüncüsü, Allah hər şeyi biləndir və gizli xəyanətləri də aşkar edər. Ey möminlər! Siz də hər işdə ədalətli olun, xainləri müdafiə etməyin və Allahın hökmünə tam təslim olun. Çünki Allahın hökmü ən üstün, ən ədalətli və ən xeyirli hökmdür. Bu Kitabı rəhbər tutan heç vaxt azmaz, onun işığı ilə gedən heç vaxt zəlalətə düşməz. Allahın vəhyinə sarılın ki, həm dünyada, həm də axirətdə əbədi xoşbəxtliyə qovuşasınız.